Artı Gerçek - TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaşan Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile Basın İlan Kurumu’nun (BİK) resmi ilan ve reklam kesme yetkisi yeniden düzenlendi. Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) daha önce belirsizlik gerekçesiyle iptal ettiği yaptırım mekanizması, bu kez internet haber sitelerini de kapsayacak şekilde kanuna girdi.
Yeni düzenlemeye göre, resmi ilan ve reklam yayımlayabilecek internet haber sitelerinin taşıması gereken şartlar; haber sayısı, içerik üretim kapasitesi, kadro yapısı, okur sayısı ve yayın hayatı süresi gibi kriterler dikkate alınarak BİK Genel Kurulu tarafından belirlenecek. Gazeteler için öngörülen yükümlülüklerin önemli bir bölümü internet haber siteleri için de uygulanacak.
İLAN KESME CEZASI 25 GÜNE KADAR ÇIKABİLECEK
Kanunla birlikte BİK Yönetim Kurulu’na, yasal koşulları yerine getirmeyen veya yükümlülüklerini ihlal eden gazete, dergi ve internet haber sitelerine 1 ila 10 gün arasında resmi ilan ve reklam kesme cezası verme yetkisi tanındı.
Aynı ihlalin bir yıl içinde tekrarlanması halinde yaptırım süresi kademeli olarak artırılacak. Buna göre ilk tekrarda 5 ila 15 gün, ikinci tekrarda 10 ila 20 gün, üçüncü ve sonraki tekrarlarda ise 15 ila 25 gün arasında ilan ve reklam kesme cezası uygulanabilecek.
İhlalin bir aydan uzun sürmesi halinde ceza süresi bir kat artırılacak. Birden fazla ihlal bulunması durumunda ise yaptırımlar toplanacak ancak toplam ceza süresi 60 günü geçemeyecek. Kurum kararlarına karşı idari yargı yoluna başvurulabilecek.
AYM DAHA ÖNCE İPTAL ETMİŞTİ
Anayasa Mahkemesi, 2022 yılında verdiği pilot kararda, BİK’in çeşitli gazetelere uyguladığı resmi ilan ve reklam kesme cezalarının ifade ve basın özgürlüğüne müdahale oluşturduğunu değerlendirmişti.
Mahkeme, 195 sayılı Basın İlan Kurumu Kanunu’nun ilgili maddesinde hangi fiillerin hangi yaptırımlara yol açacağının açık biçimde düzenlenmediğini belirterek hükmün belirsizlik taşıdığına dikkat çekmişti.
AYM, 2025 yılında da aynı gerekçelerle BİK’in ilan ve reklam kesme cezası vermesine ilişkin düzenlemeyi iptal etmişti. Yeni yasayla birlikte söz konusu yetki yeniden düzenlenerek yürürlüğe konuldu.
MUHALEFETTEN ELEŞTİRİ
Kanun teklifinin TBMM’deki görüşmeleri sırasında muhalefet partileri, düzenlemenin AYM’nin iptal gerekçelerini tam olarak karşılamadığını savunarak BİK’e yeniden geniş yaptırım yetkileri tanındığını dile getirdi.
Yeni düzenleme ile birlikte BİK’in resmi ilan ve reklam sistemi üzerindeki denetim ve yaptırım yetkisi, ilk kez internet haber sitelerini de kapsayacak şekilde genişletilmiş oldu. (HABER MERKEZİ)
