İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile ABD Başkanı Donald Trump arasındaki gerginlik, en geç ekim ayında yapılması beklenen İsrail genel seçimlerine de yansıyacak.
Trump cumartesi günü dikkat çekici bir hamleyle kendi sosyal medya hesabında, ABD merkezli Just News sitesinde yayınlanan “Netanyahu’nun sallantılı yeniden seçilme şansında kozlar Trump’ın elinde” başlıklı bir makaleyi paylaştı. Makale, ABD Başkanı’nın, Netanyahu’ya yönelik desteğini koşullu hale getirdiğinden ve yeni isimlere yöneldiğinden söz ediyor.
SİYONİST ADAYLAR ARASINDA NABIZ YOKLAMA
İsrail’in en çok izlenen haber televizyonu Kanal 12 de Washington’un Netanyahu’nun rakipleriyle temasa geçtiğini bildirerek ikili arasındaki gerginliğin yeni bir aşamaya geçtiğini duyurdu. Habere göre Trump yönetimi, gayriresmî kanallar üzerinden yürütülen temaslarda “nabız yokluyor.”
Görüşülen isimler arasında son anketlerde Netanyahu’nun önünde gözüken eski Genelkurmay Başkanı ve Yashar Partisi Lideri Gadi Eisenkot ile eski başbakanlar Naftali Bennett ve Yair Lapid’in oluşturduğu ittifak yer alıyor. Ancak bu isimlerin hiçbiri fikirsel bazda Netanyahu’dan farklılık göstermiyor. İran, Lübnan ve Filistin gibi bölgesel güvenlik dosyalarında aralarında sadece yöntem farklılıkları bulunuyor.
ANA NEDENLER
Haberde Trump yönetiminin muhalefetle temasa geçme arzusunun ardında üç temel motivasyon olduğu ifade edildi:
- Aşırılıkçı bakanların Netanyahu liderliğindeki koalisyon hükümetindeki varlığı ABD’de endişeye yol açıyor.
- Gazze Şeridi’ne yönelik saldırılar nedeniyle uluslararası alanda “imajı zedelenen” mevcut İsrail hükümetiyle çeşitli diplomatik süreçlerin ve ajandaların ilerletilememesi Washington’da rahatsızlık yaratıyor.
- Amerikalı yetkililer seçimlerde Netanyahu’nun hezimet yaşayacağını değerlendiriyor.
LİKUD’UN TRUMP’SIZ SEÇİM KAMPANYASI
Ayrıca İsrail medyası, geçen hafta iktidardaki Likud Partisi’nin Trump’ı Netanyahu’nun seçim kampanyasından çıkarma kararı aldığını bildirmişti. Haberlere göre Likud, Netanyahu’nun Trump ile yakın ilişkilerinin seçmen kaybettirebileceğini veya sandıkta şansını artırmayacağını hesap ediyor. Kararın, İran ile ABD arasında varılan mutabakatın İsrail’de yarattığı infialden sonra alındığı belirtildi.
Kanal 12’nin yayınladığı son anket, İsraillilerin yüzde 72’sinin Trump’a güvenmediğini ortaya koydu. Bu rakamın geçen ay yüzde 61 düzeyinde olması, güven bunalımının artarak devam ettiğini gösteriyor.
‘BEN OLMADAN İSRAİL OLMAZ’
İki “sıkı dost”un arası İran ile sağlanan mutabakatla bozulmuştu. Wall Street Journal geçen hafta Netanyahu-Trump görüşmelerinin “hep daha düşmanca” geçtiğini yazdı.
İsrail’in en çok satan gazetesi Yediot Aharonot da bu süreçte İran’a yönelik savaş nedeniyle Trump ile Netanyahu arasındaki ilişkilerin kriz yaşamasının kaçınılmaz olduğunu değerlendirdi. Habere göre Trump, Netanyahu’nun perde arkasında müzakereleri sabote etmeye çalıştığını düşünüyor.
Trump bu hafta katıldığı G7 Zirvesi’nde de eleştirilerini sürdürerek, “Ben olmasam İsrail diye bir yer olmazdı. Çünkü benden önce hiçbir başkan benim yaptıklarımı yapmaya istekli değildi.” ya da “Birini ararken her seferinde bir apartmanı yıkmak zorunda değilsiniz. O binalarda çok insan var ve hepsi Hizbullah değil.” gibi ifadeler kullandı.
TELEFONDA AĞIR SÖZLER
ABD Başkanı daha önce de mutabakat görüşmeleri sürerken Beyrut’a saldırı emri verdiği için Netanyahu’ya “S...tiğimin delisi. Ben olmasam hapisteydin. Senin kıçını kurtarıyorum. Şu an herkes senden nefret ediyor. Bu yüzden herkes İsrail’den nefret ediyor.” dediğini kabul etmişti.
ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance de geçen hafta yaptığı bir açıklamada, İsrail’den gelen İran mutabakatı eleştirilerine yanıt verirken “İsrail’i Trump’tan başka seven lider yok” demişti.
