Avrupa Birliği (AB) kurumları, hava yolu ulaşımında yolcu haklarını önemli ölçüde yeniden şekillendiren yeni bir düzenleme üzerinde uzlaştı. 13 yıldır müzakereleri süren ve üzerinde mutabık kalınan yeni kurallar; uçuş iptalleri, gecikmeler, bagaj hakları ve bilet kurallarında yolcular lehine yeni standartlar getirirken, hava yolu şirketlerinin operasyonel sınırlarını da yeniden belirliyor.
Yeni düzenleme, özellikle uçağa kabul edilmeme, gecikme ve iptal durumlarında koruma seviyesini artırmayı, tazminat süreçlerini hızlandırmayı ve alternatif ulaşım imkanlarını netleştirmeyi amaçlıyor.
13 YILLIK MÜZAKERELERİN ARDINDAN YENİ KARAR
AB hava yolu yolcu haklarına ilişkin kurallar ilk olarak 2004 yılında yürürlüğe girmişti. Ancak kurallardaki bazı belirsizlikleri gidermek amacıyla AB Komisyonu tarafından 2013 yılında kapsamlı bir revizyon önerisi sunuldu. Üye ülkeler ile Avrupa Parlamentosu (AP) arasında 13 yıl boyunca devam eden müzakerelerin ardından, AB Konseyi yeni kurallar üzerinde uzlaşı sağlandığını resmen açıkladı.
Yeni mevzuat, AP ve AB Konseyi tarafından resmi olarak onaylanmasının ardından yürürlüğe girecek.
GECİKME VE İPTALLERDE TAZMİNAT HAKKI NASIL UYGULANACAK?
Yapılan düzenlemeyle, mevcut tazminat hakları ve ödenecek tutarlar korunarak güvence altına alındı. Yolcuların tazminat talep edebilmesi için gerekli şartlar şu şekilde belirlendi:
Gecikme Süresi: Uçuşun varış noktasına 3 saat veya daha fazla gecikmeli ulaşması.
İptal Süresi: Uçuşun planlanan kalkış tarihinden 14 günden daha kısa bir süre kala iptal edilmesi.
Mesafe Baremlerine Göre Tazminat Tutarları:
Yolcuların alabileceği tazminat miktarları uçuş mesafesine göre değişiklik gösteriyor:
1.500 kilometre veya daha kısa uçuşlarda: 250 Avro
AB içi uçuşlar ile 1.500 - 3.500 kilometre arası uçuşlarda: 400 Avro
Diğer tüm uzun mesafeli uçuşlarda: 600 Avro
Hava yolu şirketinin kontrolü dışında gerçekleşen ve faaliyetlerin normal işleyişiyle doğrudan bağlantılı olmayan "olağanüstü durumlar" ise daha net tanımlandı. Bu kapsama giren durumlarda şirketlerin mali tazminat ödeme yükümlülüğü bulunmayabilecek.
TAZMİNAT BAŞVURULARI VE BİLDİRİM SÜREÇLERİ KOLAYLAŞIYOR
Yeni kurallar, yolcuların haklarını aramasını kolaylaştırmayı ve şirketlerin geri bildirim süreçlerini hızlandırmayı hedefliyor.
96 saat sınırı: Tazminat gerektiren bir aksaklık yaşandığında, hava yolu şirketi yolcuları varıştan sonraki ilk 96 saat içinde elektronik ortamda bilgilendirmek zorunda olacak. Bu bilgilendirmede yolcuların hakları ve tazminat başvurusunun nasıl yapılacağı açıkça belirtilecek.
30 gün içinde ödeme veya gerekçelendirme: Hava yolu şirketleri, başvuruyu aldıklarını anında teyit edecek. Şirketler, başvuru tarihinden itibaren en geç 30 gün içinde ya tazminatı ödemek ya da talebin reddedilme nedenini detaylı şekilde açıklamakla yükümlü olacak.
Ücretsiz iletişim hattı: Şirketlerin, yolcuların kendileriyle doğrudan iletişim kurabileceği en az bir adet ücretsiz ve aktif iletişim kanalı sunması zorunlu hale getirilecek.
UZUN BEKLEMELERDE YOLCULARA SAĞLANACAK HİZMETLER
Uçuşlarda meydana gelen aksaklıklarda yolcuların yardım alma hakları zaman dilimlerine göre netleştirildi:
Her 2 saatlik beklemede: İçecek ikramı,
3 saatlik bekleme sonrasında: Yemek ikramı,
Sonraki her 5 saatte bir: Ek yemek hakkı, internet erişimi ve 2 telefon görüşmesi hakkı.
Gecikmenin bir veya daha fazla gece konaklamayı gerektirmesi durumunda hava yolu şirketi, ücretsiz otel konaklaması ile havalimanı-otel arasındaki ulaşımı sağlamakla yükümlü olacak. Şirketin bu yardımları sunmaması durumunda yolcular kendi konaklama ve ulaşım planlarını yapabilecek ve oluşan harcamaların iadesini talep edebilecek.
ALTERNATİF ULAŞIM VE %400 GERİ ÖDEME ŞANSI
Uçuşun iptal edilmesi veya uçağa kabul edilmeme (overbooking vb.) durumlarında yolculara yeni alternatifler sunulacak:
Alternatif ulaşım seçeneğini tercih eden yolculara, 3 saat içinde yeni bir seyahat güzergahı sunulması gerekecek.
Bu alternatif ulaşım, orijinal seyahat koşullarına benzer standartlarda ve ek ücret talep edilmeden sağlanacak. Doğrudan uçuş satın alan bir yolcu, çok aktarmalı uçuşlara yönlendirilemeyecek.
Şirketin 3 saat içinde yeni bir güzergah sunamaması durumunda yolcu, kendi imkanlarıyla ulaşım sağlayabilecek ve orijinal bilet fiyatının %400'üne kadar geri ödeme talep edebilecek.
"NO-SHOW" UYGULAMASINA SINIRLAMA VE YAN YANA KOLTUK HAKKI
Seyahat planlarında esneklik sağlayan yeni kararlar kapsamında bilet kuralları da değişiyor:
Gidiş biletini kullanmayanın dönüşü yanmayacak: Yolcunun gidiş uçuşuna katılmaması durumunda dönüş biletinin iptal edilmesi anlamına gelen "no-show" uygulaması genel olarak yasaklanıyor.
Özel gruplar için tam yasak: Hamile yolcular, refakatsiz küçükler ve hareket kabiliyeti kısıtlı kişiler için bu uygulama tamamen geçersiz olacak.
Ücretsiz yan yana oturma: Aileler, hareket kabiliyeti kısıtlı yolcular ve refakatçileri, herhangi bir ek ücret ödemeden uçakta yan yana oturabilecek.
BİLET FİYATLARINDA ŞEFFAFLIK VE EL BAGAJI
Yeni düzenleme ile birlikte hava yolu şirketlerinin fiyat politikalarında şeffaflık artırılacak.
Rezervasyon sürecinin en başında, bilet fiyatı bir adet el bagajı hakkını içerecek şekilde varsayılan olarak gösterilecek. Böylece tüketiciler, farklı firmaların bilet fiyatlarını ek ücret kargaşası yaşamadan doğrudan karşılaştırabilecek.
YENİ KURALLAR HANGİ UÇUŞLARDA GEÇERLİ OLACAK?
Yeni düzenleme sınırları aşan geniş bir coğrafi etki alanına sahip olacak. Belirlenen kurallar şu uçuşları kapsayacak:
AB sınırları içerisinde gerçekleştirilen tüm uçuşlar,
AB merkezli hava yolu şirketlerinin, AB dışı ülkelerden AB ülkelerine gerçekleştirdiği uçuşlar,
Tüm hava yolu şirketlerinin, AB ülkelerinden AB dışındaki ülkelere düzenlediği tüm uçuşlar.
(AA)
