Hububat ihracatında rota yeniden çiziliyor

Güneydoğu Anadolu’nun ihracatında lokomotif konumunu koruyan hu­bubat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri sektörü, yılın ilk beş ayında 1,5 milyar dolarlık ihra­cata ulaştı. Bölgenin toplam 4,8 milyar dolarlık ihracatı içinde yüzde 30,9 pay alan sektör, küre­sel ticarette değişen dengelerle birlikte pazar yapısını da yeniden şekillendirmeye başladı.

Sektör ihracatı miktar bazın­da geçen yılın aynı dönemine gö­re yüzde 1,4 gerilerken, pazarlar­daki dağılım dikkat çekici bir dö­nüşüme işaret etti. Orta Doğu’ya yapılan ihracat yüzde 12,3 dü­şüşle 591,9 milyon dolara geriler­ken, Afrika pazarına ihracat yüz­de 15,9 artışla 535,2 milyon dola­ra yükseldi. Ürün bazında ise en yüksek gelir 331,5 milyon dolarla ayçiçek yağından elde edildi. Bu kalemde ihracat yüzde 22,7 artış gösterdi. Makarna ihracatı yüzde 8,8 yükselerek 269 milyon dolara ulaşırken, beş aylık dönemde 497,3 bin ton makarna, 332,8 bin ton buğday unu ve 203,2 bin ton ayçiçek yağı ihraç edildi.

Yeni koridorlar ticaretin yönünü değiştirebilir

Küresel ticarette artan jeopo­litik riskler ve lojistik kırılmalar, sektörün yeni taşıma ve transit hatlarına odaklanmasına neden oluyor. Güneydoğu Anadolu Hu­bubat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Celal Kadooğlu, özellikle Orta Doğu’daki gelişmelerin gü­venilir kara koridorlarının öne­mini artırdığını söyledi.

Kadooğlu, Suriye hattında nor­malleşme adımları ile yeni tran­sit bağlantılarının Türkiye’nin bölgesel gıda tedarikindeki rolü­nü güçlendirebileceğini belirte­rek, İslahiye ve Nusaybin üzerin­den planlanan kapasite artışla­rının Kalkınma Yolu vizyonuyla birlikte değerlendirilmesi gerek­tiğini ifade etti.

Türkiye-Suriye-Ürdün-Suu­di Arabistan hattının daha etkin çalışmasının temel gıda ürünle­rinde teslim sürelerini kısaltabi­leceğini kaydeden Kadooğlu, bu­nun Türkiye’nin bölgesel ticaret­teki rekabet gücünü artıracağını dile getirdi.

Rekolte beklentisi üretim planlarını etkiliyor

Sektörün önündeki ikinci gün­dem maddesi ise hammadde ve tedarik yönetimi oldu. Kadooğ­lu, yeni hasat döneminde güçlü rekolte beklendiğini ancak iklim koşullarının kalite ve hasat tak­vimi üzerinde baskı oluşturabile­ceğini belirtti. Bu nedenle üretim planlamasında daha esnek ve çok yönlü bir tedarik stratejisinin öne çıktığını ifade eden Kadooğ­lu, iç piyasa dengeleri korunur­ken maliyet ve kalite yönetiminin birlikte ele alınacağını söyledi.

Sektör temsilcileri, üretim ka­pasitesi ile yeni lojistik bağlan­tıların birlikte değerlendirilme­si halinde Güneydoğu’nun önü­müzdeki dönemde bölgesel gıda ticaretindeki ağırlığını artırabi­leceği görüşünde.