Malta’da araştırmacı gazeteci Daphne Caruana Galizia’nın 2017’de bombalı saldırıyla öldürülmesine ilişkin davada ülkenin en zengin iş insanlarından Yorgen Fenech hakim karşısına çıktı. Savcılık, Fenech’in gazetecinin öldürülmesi için üç tetikçiye 150 bin euro ödediğini iddia etti.
Guardian’ın haberine göre 44 yaşındaki Fenech, Malta’nın başkenti Valletta’daki mahkemede başlayan duruşmada suçlamaları reddetti. Hilton Malta oteli ve kumarhanesini de kapsayan bir mülk imparatorluğunun varislerinden olan Fenech, Caruana Galizia’nın kasten öldürülmesine iştirak ve Malta’da suç işlemek amacıyla kişi ya da kişilerle örgütlenme suçlamalarıyla yargılanıyor.
Arabasına yerleştirilen bombayla öldürüldü
Daphne Caruana Galizia, 16 Ekim 2017’de Malta’nın Bidnija köyündeki evinden ayrıldıktan kısa süre sonra arabasına yerleştirilen bombanın patlaması sonucu hayatını kaybetti. Savcılığa göre güçlü patlayıcı, çocuk ayakkabısı kutusuna yerleştirilmiş ve sürücü koltuğunun altına konmuştu.
Jüriye aktarılan iddianamede, saldırganların gazetecinin hareketlerini haftalarca izlediği, cinayetten bir gece önce aracına girerek bombayı yerleştirdiği belirtildi. Patlama sırasında 53 yaşında olan Caruana Galizia’nın yoldan çıkarak tarlaya savrulan aracına ilk ulaşan kişi, evde birlikte olduğu oğlu Matthew Caruana Galizia oldu.
Savcılık: Cinayet planı nisan ayında yapıldı
İddianameye göre Caruana Galizia’nın öldürülmesine ilişkin plan Nisan 2017’de kuruldu. Savcılık, Fenech’in arkadaşı olan taksi şoförü ve bahisçi Melvin Theuma’yı arayarak Hilton yakınlarında buluşmaya çağırdığını, ondan gazeteciyi öldürecek birini bulmasını istediğini öne sürdü.
Savcılığa göre Fenech, Theuma’ya potansiyel tetikçi olarak Malta yeraltı dünyasında bilinen George Degiorgio’nun adını verdi. İddianamede, Fenech’in gazetecinin amcası hakkında haber yayımlamak üzere olduğunu düşündüğü için öldürülmesini istediği iddia edildi.
Theuma’nın George Degiorgio ve kardeşi Alfred Degiorgio ile temas kurmasının ardından cinayet için 150 bin euro üzerinde anlaşıldığı, bunun 30 bin eurosunun peşin ödeneceği belirtildi.
Seçim nedeniyle plan ertelendi
Savcılık, cinayet planının 3 Haziran’da yapılacak genel seçim nedeniyle bir süre askıya alındığını iddia etti. İddianameye göre İşçi Partisi hükümetinin yeniden iktidara gelmesinden iki hafta sonra Fenech, Theuma’ya planın uygulanması talimatını verdi.
Savcılar, Fenech’in Theuma’ya içinde para bulunan bir zarfı bizzat teslim ettiğini öne sürdü. İddianamede Fenech’in daha sonraki haftalarda planın hayata geçirilmesi için baskı yaptığı, bu kez Caruana Galizia’nın kendisi hakkında haber yayımlamak üzere olduğunu söylediği aktarıldı.
Bomba mesajla patlatıldı
İddianameye göre tetikçiler önce saldırıyı tüfekle gerçekleştirmeyi değerlendirdi ancak daha sonra bomba kullanmaya karar verdi. Bombaya cep telefonu alıcısı yerleştirildi ve patlayıcı, George Degiorgio’nun Valletta limanındaki teknesindeyken gönderdiği kısa mesajla uzaktan infilak ettirildi.
Cinayetten birkaç gün sonra Alfred Degiorgio’nun parayı almak için Theuma’nın garajına gittiği, Theuma’nın ayrıca dürbün gibi giderler için 5 bin euro daha ödediği iddia edildi. Savcılık, Fenech’in Degiorgio kardeşlerin tutuklanmasının ardından hukuki masrafları için de “on binlerce euro” harcadığını öne sürdü.
Gizli kayıtlar davanın merkezinde
Degiorgio kardeşler ve onlara yardım ettiği belirtilen Vincent Muscat, 4 Aralık 2017’de Marsa’daki depolarına düzenlenen operasyonla gözaltına alındı. Melvin Theuma ise 14 Kasım 2019’da tutuklandı.
Theuma’nın yakalandığında yanında, Fenech ile yaptığı iddia edilen gizli görüşmelerin kopyalarını içeren USB bellekler bulunduğu belirtildi. Savcılık bu kayıtları davanın önemli delilleri arasında gösteriyor. Fenech’in avukatları ise savcılığın kayıtları yorumlama biçimine itiraz ediyor ve Theuma’nın ifadesinin “yarım gerçekler” ile “açık yalanlar” içerdiğini savunuyor.
Beş kişi daha önce mahkum edildi
Fenech, savcılığın cinayetle bağlantılı olduğunu öne sürdüğü yedi kişiden yargılanan son isim. Bu kişilerden beşi daha önce mahkum edildi, biri ise tanıklık karşılığında af aldı.
Vincent Muscat suçlamaları kabul ederek 15 yıl hapis cezasına çarptırıldı. George ve Alfred Degiorgio kardeşler başlangıçta suçlamaları reddetti ancak 2022’de davalarının ilk gününde suçlarını kabul etti. Anlaşma kapsamında ömür boyu hapis yerine 40’ar yıl hapis cezası aldılar.
Bombayı temin etmekle suçlanan Robert Agius ve Jamie Vella ise Haziran 2025’te ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı. Bu iki sanığın şartlı tahliye ya da erken salıverilme hakkı bulunmuyor.
Cinayet Malta’da siyasi kriz yaratmıştı
Daphne Caruana Galizia, Malta’da hükümet ve iş dünyasının önde gelen isimleri hakkındaki yolsuzluk haberleriyle tanınıyordu. Cinayeti Avrupa genelinde büyük tepki çekti ve Malta’da siyasi krize yol açtı.
Fenech’in 2019’da tutuklanmasının ardından dönemin başbakanı Joseph Muscat üzerindeki baskılar arttı. Muscat, Aralık 2019’da görevinden ayrıldı. Savcılık, Fenech hakkında cinayet suçlaması için ömür boyu hapis, suç örgütü bağlantısı suçlaması için ise 20 ila 30 yıl arasında hapis cezası talep ediyor.
Malta yasalarına göre jüri, dava boyunca dış dünyadan izole edilecek; otelde kalacak ve bilgisayar, cep telefonu ya da akıllı saat kullanamayacak.
