ABD'nin Houston kenti, Doğu Akdeniz'deki jeopolitik ve enerjik dengeleri kökten değiştirebilecek kritik bir zirveye ev sahipliği yaptı.
Kathimerini'nin haberine göre Amerika Birleşik Devletleri, Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ve İsrail, gerçekleştirdikleri "3+1 Enerji Bakanları Toplantısı" kapsamında Doğu Akdeniz Enerji Merkezi’nin (East Med Energy Center) resmi açılışını yaptı.
Enerji ve jeopolitik analizler konusunda ABD'nin önde gelen kuruluşlarından biri olan Rice Üniversitesi Baker Kamu Politikası Enstitüsü bünyesinde kurulan merkezin, dört ülke arasında kalıcı bir iş birliği mekanizmasına dönüşmesi hedefleniyor. ,
ABD'den çatışma değil ticaret vurgusu
Açılış töreninde konuşan ABD Enerji Bakanı Chris Wright; Yunanistan, GKRY ve İsrail'i överek bu üç ülkenin sadece kendi enerji geleceklerini değil, tüm bölgenin geleceğini değiştirdiğini vurguladı. Wright, merkezin kuruluşunu Trump yönetiminin "ticaret, yatırım ve enerji iş birliğinin istikrar sağlayıcı bir güç olduğu ve ulusları birbirine yakınlaştırdığı" yönündeki genel vizyonuna bağladı.
Bakan Wright, kazananı ve kaybedeni olan jeopolitik çatışmaların aksine, ticaretin karşılıklı fayda sağladığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Bu projenin amacı, bölgeyi çatışmayla değil, ticaret bağlarıyla birbirine sıkı sıkıya bağlamaktır."
Trump’ın 'enerji bolluğu' stratejisi
ABD Enerji Bakanı, Başkan Donald Trump’ın "enerji bolluğu" taahhüdünü yineleyerek, daha fazla enerji üretiminin ekonomik fırsatlar yarattığını, çatışmaları azaltmaya yardımcı olduğunu ve uluslararası istikrarı güçlendirdiğini savundu.
3+1 formatındaki iş birliğinin seyrine ilişkin soruları yanıtlayan Wright, bu çerçevenin ABD Başkanı Trump’ın ilk dönemine kadar uzanan bir stratejinin parçası olduğunu belirtti.
Wright, "Bu durum, Başkan Trump'ın ilk yönetiminden itibaren sahip olduğu vizyonun bir parçasıydı. Kendisi her zaman müttefiklerimizin yanında yer alarak, gerek ABD'den yapılan ihracatla gerekse kendi kaynaklarını geliştirerek enerji üretmelerine nasıl daha fazla destek olabileceğimize inandı. Bugün tanıklık ettiğimiz şey, bu çabanın bir devamıdır" dedi.
ABD Bakanı, Kıbrıs ile İsrail'i Avrupa elektrik şebekesine bağlamayı hedefleyen "Great Sea Interconnector" (Büyük Deniz Elektrik Bağlantısı) projesine de değinerek, Washington'ın projeye tam destek verdiğini açıkladı.
Yunanistan'dan Ankara'ya siyasi mesaj
Yunanistan Çevre ve Enerji Bakanı Stavros Papastavrou, Enerji Merkezi'nin açılışını dört ülke arasındaki iş birliği için "tarihi bir dönüm noktası" olarak nitelendirirken, bölge ülkelerine de net bir siyasi mesaj gönderdi.
Papastavrou, Doğu Akdeniz'deki dengelere atıfta bulunarak şu uyarıda bulundu:
"Enerji asla bir silah olarak kullanılmamalıdır. Bölgesel istikrarı baltalayan tek taraflı eylemlerin ve tehditlerin, bölgemizin ortak geleceğinde yeri yoktur."
Yunan Bakan, 3+1 girişimine katılan ülkelerin Doğu Akdeniz’in bölünme ve çatışmayla değil; ortaklık, bağlanabilirlik ve fırsatlarla anılması için yıllardır çalıştığını söyledi.
Oksijen'in notu: 3+1 ittifakı hakkında bilinenler
Doğu Akdeniz’deki hidrokarbon keşiflerinin ardından şekillenen "3+1" mekanizması Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ve İsrail’den oluşan üçlü ittifaka, Amerika Birleşik Devletleri’nin küresel ve stratejik destek vermesiyle oluşan çok taraflı bir bölgesel blok durumunda.
Temelleri 2013 yılına dayanan ve ilk resmi liderler zirvesini Mart 2019'da Kudüs'te gerçekleştiren bu yapı, ABD Senatosu'nun aynı yıl kabul ettiği "EastMed Yasası" ile resmiyet kazandı.
Jeopolitik düzlemde bu ittifak, doğrudan ilan edilmese de büyük ölçüde Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki askeri ve diplomatik hamlelerini dengelemek amacıyla işletilmektedir.
