NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile bir araya gelen ABD Başkanı Donald Trump, İttifak’ın Avrupalı üyelerinden şikayet etme fırsatını kaçırmadı. Trump, Beyaz Saray’daki görüşmenin başlarında eliyle Rutte’yi işaret ederek “Son küçük askeri çatışmamızda bize pek de iyi davranmadılar.” dedi. Görüşme Trump’a karşı NATO’yu savunmaya çalışan Rutte’nin İran itirafları geçidine dönüştü.
Çarşamba akşamı yapılan buluşmada bir gazetecinin ABD’nin kilit müttefiklerinin kendisiyle yeniden iyi ilişkiler kurmak için ne yapabileceğini sorması üzerine Trump şöyle yanıt verdi:
“Onların parasına ihtiyacımız yok, hiçbir şeye ihtiyacımız yok. Dünyanın en güçlü ordusuna sahibiz. Ama ben sadece sadakat istiyorum.”
‘MÜNFERİT VAKALAR’
Batı medyasının gerek Grönland krizi gerekse Ukrayna-Rusya Savaşı’nda Avrupa ülkelerine karşı Trump’ı savunduğu için “dalkavuklukla” suçladığı Rutte, şikayetlere şöyle karşılık verdi:
“Gerçekten hayal kırıklığına uğradığınız münferit vakalar olduğunu biliyorum, ancak genel olarak Avrupa’daki müttefikleriniz her zaman sizin yanınızda oldular.”
‘5 BİN UÇAK KALDIRDIK’ DEDİ AMA YETMEDİ
Genel Sekreter daha sonra NATO’nun İran’a yönelik savaşın aktif bir parçası olduğunu itiraf etti. İran’da kullanılmak üzere “4 ila 5 bin ABD uçağının Avrupa’daki üslerden havalandığını” söyleyen Rutte, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Ülke ülke, müttefik müttefik, Destansı Öfke için üsleri kullanıma açtık. Beş yüz ABD uçağı, operasyonu desteklemek için İtalya’daki ABD üslerinden havalandı.”
Rutte ayrıca Romanya’nın İran Savaşı sırasında “havalimanlarında tanker uçaklara yer açmak zorunda kaldığı için ticari uçuşları ve uçak sayısını azalttığını” da ekledi.
Fakat Trump, NATO Şefi’nin açıkladığı faaliyetlerden etkilenmemiş gibi görünüyordu: “Çoğundan hayal kırıklığına uğradım.”
TAHRAN: BM ŞARTI AÇIKÇA İHLAL EDİLDİ
Rutte’nin Trump’ın hoşuna gitmek için kullandığı ifadeler, İran ve İtalya’dan derhal tepki gördü.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, “Bu, NATO’nun egemen bir BM üye devletine karşı yasa dışı bir savaşta aktif suç ortaklığının açık ve ağır bir itirafıdır.” dedi. Rutte’yi kınayan Bekayi, NATO’yu “uluslararası hukukun emredici normlarını ve BM Şartı’nın temel ilkelerini açıkça ihlal etmekle” suçladı.
İTALYA KRİZİ SERTLEŞİYOR
Roma ise NATO Genel Sekreteri’nin İtalya’dan “500 uçak kalktı.” sözlerine şu yanıtı verdi:
“İzin verilen uçuş türlerini birbirine karıştırarak tamamen yanıltıcı bir mesaj verilmiştir. İtalya, Destansı Öfke Operasyonu sırasında yalnızca teknik ve lojistik amaçlı ABD uçuşlarına izin vermiştir.”
İtalya, savaş sırasında İspanya ve Fransa gibi bazı üslerinin İran’a yönelik kullanımına izin vermemişti. Trump, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’ye olan öfkesini geçen hafta Fransa’da düzenlenen G7 Zirvesi’nde gün yüzüne çıkarmıştı. Zirve sırasında İtalyan televizyonuna konuşan Trump, Meloni hakkında şu ifadeleri kullanmıştı:
“Benimle fotoğraf çektirebilmek için bana yalvardı. Benimle fotoğrafı o kadar çok istiyordu ki... Aslında çektirmeyecektim ama acıdım.”
Meloni, iddiaları kesin biçimde reddetse de Trump birkaç gün sonra yeniden saldırıya geçerek İtalya’nın İran Savaşı’nda ABD’ye yeterli desteği vermediğini, üsleri kullanımına kapattığını ve şimdi de siyasi çıkarları için Washington’la yakınlaşmaya çalıştığını öne sürmüştü. ABD Başkanı “aynı şeyi NATO’nun da yaptığını” sözlerine eklemişti.
‘USLULAR-YARAMAZLAR’ DÖNEMİ
Trump, İran Savaşı sırasında hem üsleri kapattıkları hem de Hürmüz Boğazı’nı açmaya destek olmadıkları için NATO’yu “kağıttan kaplan”a benzetmiş, İttifak’tan çekilmeyi değerlendirdiğini açıkça söylemişti.
Bu bağlamda birçok Avrupalı lider ABD Başkanı’nın kararlarını eleştirirken, Alman Şansölyesi Friedrich Merz İran’ın Washington’u “aşağıladığını” ifade etmişti. Bu sözlere çok öfkelenen Trump, Berlin’i cezalandırmak için Almanya’dan 5 binden fazla asker çekeceğini duyurmuştu.
Batı medyası Avrupa-ABD krizinin İran nedeniyle doruğa çıktığı günlerde Beyaz Saray’da NATO müttefiklerine ilişkin olarak bir “uslular-yaramazlar” listesi hazırlandığını bildirmişti.
