Ticaret Bakanlığı, dijital çağın getirdiği reklam tehlikelerine karşı kapsamlı bir adım attı. Yapay zeka ile üretilen reklamlardan sosyal medya influencer'larına, hedefli reklamcılıktan indirimli satış ilanlarına kadar geniş bir alanda tüketicileri korumayı amaçlayan ticari reklam yönetmeliği değişiklikleri Resmi Gazete'de yayımlandı. Özellikle çocukların kişisel verilerine dayalı profilleme ile hedefli reklama maruz bırakılmasının yasaklanması, düzenlemenin en dikkat çekici maddelerinden biri oldu.
DİJİTAL REKLAMCILIKTA YENİ DÖNEM: HEDEFLİ REKLAMLARA ŞEFFAFLIK ZORUNLULUĞU
Ticaret Bakanlığı ticari reklam ve haksız ticari uygulamalar yönetmeliğinde değişikliğe gitti.
Ticaret Bakanlığı tarafından, dijitalleşmeyle birlikte daha fazla reklam ve ilana maruz kalan tüketicilerin aldatıcı reklamlara karşı daha etkin korunması amacıyla 'Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde' değişiklikler yapıldı. Söz konusu değişikliklere ilişkin yeni Yönetmelik 33297 sayılı Resmi Gazete'de 01.07.2026 tarihinde yayınlandı. Söz konusu düzenlemelerle; hedefli reklamcılıktan yapay zeka ile oluşturulan reklamlara, sosyal medya etkileyicileri aracılığıyla yapılan tanıtımlardan indirimli satış reklamlarına kadar birçok alanda tüketicilerin korunmasına yönelik yeni kurallar getirildi. Tüketicilerin çevrimiçi davranışları ve kişisel verilerinin analiz edilerek belirli kişi veya gruplara özel reklam içeriklerinin sunulduğu hedefli reklamcılık uygulamalarına ilişkin düzenlemeler yapıldı. Buna göre reklam verenler, reklamın hangi kriterler kullanılarak tüketiciye gösterildiğine ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğine ilişkin doğrudan ve kolay erişilebilir bilgileri tüketiciye sunmaları şartıyla bu tür reklam uygulamalarını gerçekleştirebilecek.
ÇOCUK HEDEFLİ REKLAM YASAKLANDI, INFLUENCER'LARA 'REKLAM' İBARESİ ZORUNLU
Değişiklik ile beraber, çocuklara yönelik olarak kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleri kullanılarak hedefli reklam yapılması yasaklandı
Ayrıca, kamuoyunda influencer olarak bilinen sosyal medya etkileyicileri tarafından gerçekleştirilen paylaşımlarda; herhangi bir kazanç, indirimli ürün veya hizmet ya da bir etkinliğe katılım yoluyla menfaat elde edilmesi durumunda, söz konusu paylaşımlarda açıkça reklam niteliğinin anlaşılmasını sağlayacak şekilde 'reklam' veya 'tanıtım' ibarelerinin kullanılması zorunlu hale getirildi.
Tüketicilere indirim ya da başka bir fayda sağlanmasını bir şarta bağlayan şartlı satış reklamları da indirimli satış reklamlarına ilişkin kurallara tabi olacak. İndirimli satış reklamlarında, indirimin başlangıç tarihinden önceki son on gün içinde uygulanan en düşük fiyat, üzeri çizilerek indirimden önceki fiyat olarak sunulabilecektir. Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen mallar ile hizmetlere ilişkin reklamlarda ise indirimli fiyattan bir önceki fiyat esas alınacaktır.
YASA DIŞI BAHİS VE FALCILIK REKLAMLARINA GENİŞLETİLMİŞ YASAK
Falcı, medyum, astrolog ve benzerleri tarafından verilen hizmet reklamları ile yasa dışı bahis ve kumar oyunlarına yönelik reklam yasağı genişletilerek, yasa dışı şans oyunları da yasak kapsamına alındı. 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek olan söz konusu düzenlemelerle tüketicilerimizin daha etkin korunması sağlanacak.
Tüketici şikayetlerinin yayımlanmasından önce satıcı veya sağlayıcılara açıklama yapma veya cevap verme hakkını kullanabilmeleri için tanınan yetmiş iki saatlik süre kırk sekiz saate düşürüldü. Bu süre içerisinde cevap verilmediği takdirde değerlendirmeler doğrudan yayımlanacak.
YAPAY ZEKA İLE OLUŞTURULAN REKLAMLARA DÜZENLEME
Reklamlarda yapay zeka teknolojileri kullanılarak insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlere yer verilmesi halinde, bu durumun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilmesi zorunlu tutulacak. Ayrıca gerçek bir kişinin yapay zeka teknolojileri kullanılarak oluşturulmuş dijital kopyasının, bir mal veya hizmeti bizzat deneyimlediği izlenimi verdiği ya da tavsiyede bulunduğu reklamların yapılması yasaklandı.
Çevresel beyan içeren reklamlarda 'çevre dostu' gibi genel içerikli kavram ve ibarelerin açıklama yapılmadan kullanılması yasaklandı. Çevresel beyanların, mal veya hizmetlerin yaşam döngüsünün hangi aşamasına ilişkin olduğunun belirtilmesi zorunlu hale getirildi. Ayrıca çevresel beyan içeren reklamlarda belirtilen sertifika ve onayların; yetkili kurum ve kuruluşlardan, üniversitelerin ilgili bölümlerinden veya akredite ya da bağımsız araştırma, test ve değerlendirme kuruluşlarından alınan belgeler ile ispatlanması zorunlu olacak.
TAKVİYE EDİCİ GIDA VE TÜKETİCİ DEĞERLENDİRMELERİNE SIKIYÖNETIM
Takviye edici gıdaların, normal beslenme kapsamında tüketilen gıdaların yerine geçtiği izlenimi uyandıracak şekilde reklamının yapılması yasaklandı. Bu ürünlerin, sağlık beyanı kapsamına giren hususlar hariç olmak üzere karşılaştırmalı reklamı yapılabilecek.
Ticari reklam ve ilanlarda, tüketicilerin bilgi ve tecrübe eksikliğinin istismar edilmesinin önlenmesi amacıyla akademik unvanların yanıltıcı ve aldatıcı şekilde kullanılamayacağına ilişkin hüküm Yönetmeliğe eklendi.
Satın alım sürecine ilişkin doğrulama yapılmasının mümkün olmadığı mecralardan alınan tüketici değerlendirmeleri yayınlanamayacak. Ayrıca değerlendirmelerin mal, hizmet, teslimat, satıcı veya sağlayıcı gibi farklı başlıklar altında ayrı ayrı yayınlanması durumunda, bu değerlendirmelerin tümüne aynı alanda açık, anlaşılır, ayırt edilebilir ve kolaylıkla erişilebilir şekilde yer verilmesi zorunlu hale getirilecek.
