İsrail ordusunun, ateşkese ve ABD ile İran arasında sağlanan mutabakata rağmen Lübnan'ın güneyindeki Nebatiye vilayetinin kırsal alanını topçu atışları ve fosfor bombasıyla hedef aldığı bildirildi. İsrail ordusu, 17 Mayıs itibarıyla 45 gün uzatılan ateşkese ve ABD-İran mutabakatına rağmen Lübnan'a yönelik saldırılarını sürdürüyor.
Lübnan resmi ajansı NNA'nın haberine göre, İsrail topçu birlikleri, Yukarı Nebatiye beldesinin eteklerinde bulunan Ali Tahir Tepesi'nin ormanlık alanını fosfor bombası ve topçu atışlarıyla hedef aldı. Nebatiye kentine hakim konumdaki Debşe Tepesi çevresine de topçu atışları yapıldı. İsrail ordusu gün içerisinde Nebatiye çevresindeki Kefertebnit beldesi çevresine de topçu atışları düzenlemişti.
BM: Saldırı ve ihlaller sürüyor
Birleşmiş Milletler (BM), Lübnan ile İsrail arasındaki ateşkese ve ABD ile İran arasında varılan mutabakata rağmen İsrail ordusunun Lübnan'a yönelik saldırı ve ihlalleri sürdürdüğünü belirterek, hafta başından bu yana bölgede ateş açmaların "kademeli olarak" arttığı uyarısında bulundu. BM Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric, günlük basın toplantısında Lübnan'daki son duruma ilişkin bilgi verdi.
BM Lübnan Geçici Barış Gücü (UNIFIL) mensuplarının, Lübnan'ın güneyinde İsrail ordusunun kapsamlı askeri faaliyetlerini sürdürdüğünü gözlemlemeye devam ettiğini kaydeden Dujarric, "Bu faaliyetler arasında yüksek ve yoğun zırhlı hareketler, büyük ölçekli mühendislik ve yıkım çalışmaları ile bölge genelinde sürdürülen lojistik trafiği yer almaktadır." dedi.
Dujarric, Lübnan ile İsrail arasındaki ateşkese ve ABD ile İran arasında varılan mutabakata rağmen, İsrail ordusunun gece yarısından yerel saatle 16.00'ya kadar Lübnan hava sahasını 26 kez ihlal ettiğini ve bir hava saldırısı düzenlediğini bildirdi. UNIFIL mensuplarının, iki İsrail savaş gemisinin Lübnan'ın güney kıyılarının yaklaşık 600 metre açığında devriye gezerek Lübnan karasularını ihlal ettiğini gözlemlediğini belirten Dujarric, hafta başından bu yana ateş açma olaylarında "kademeli artış" yaşandığını vurguladı.
Dujarric, "Ayrıca yerel saatle gece yarısı ile bugün saat 16.00 arasında 312 mermi izi kaydedildi, bunların 291'i İsrail ordusuna, 21'i ise Hizbullah'a atfedildi" dedi. İsrail'in birçok noktayı hedef alan topçu saldırıları ve ölümcül hava saldırılarından haberdar olduklarını belirten Dujarric, İsrail'in Beyrut ve güney banliyöleri üzerinde defalarca insansız hava aracı uçurduğuna ilişkin raporlara da dikkati çekti.
"Birçok aile hala evlerine geri dönemiyor"
Dujarric, öte yandan İsrail’in saldırılarına rağmen zorla yerinden edilen birçok Lübnanlının, ülkenin güneyindeki evlerine dönmeye çalıştığını belirterek, "Ancak, devam eden çatışmalar ve sürekli yürürlükte olan askeri durum nedeniyle birçok aile hala evlerine geri dönemiyor." ifadelerini kullandı. BM insani yardım çalışanlarının, çatışma bölgelerinde insani ihtiyaçların yüksek seviyede kalmaya devam ettiği konusunda uyarıda bulunduğunu aktaran Dujarric, "BM Uluslararası Çocuklara Yardım Fonu'na (UNICEF) göre, 770 binden fazla çocuk, şiddet, kayıplar ve tekrar eden yerinden edilmelere maruz kalmalarının ardından artan stres yaşıyor." dedi.
Hizbullah'tan 5 şart
Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım, İsrail ile yürütülebilecek müzakerelerde temel çerçevenin "karşılıklı güvenlik" olduğunu belirterek, bunun sağlanmasını İsrail'in saldırıları durdurması, Lübnan topraklarından tamamen çekilmesi ve esirlerin iadesi dahil 5 şartın yerine getirilmesine bağladı. Kasım, Aşura Günü münasebetiyle yaptığı televizyon konuşmasında, "İsrail düşmanıyla müzakerelerin tavanı karşılıklı güvenliktir, bunun dışında bir tavan yoktur." dedi.
Bu kapsamda önceliğin 5 temel başlığın hayata geçirilmesi olduğunu ifade eden Kasım, bunları "İsrail'in kara, hava ve denizden saldırılarının durdurulması, Lübnan topraklarının tamamından çekilmesi, esirlerin geri verilmesi, yerinden edilenlerin ülkenin en son noktasına kadar evlerine dönebilmesi ve yeniden imar sürecinin başlatılması" şeklinde sıraladı.
"Büyük İsrail projesini bozduk"
Kasım, 2024 yılında varılan ateşkes anlaşmasının İsrail'in çekilmesi, esirlerin iadesi ve yeniden imar süreci açısından temel alınması gerektiğini belirterek, Lübnan ordusunun söz konusu anlaşma uyarınca yalnızca Litani Nehri'nin güneyinde konuşlandığını söyledi. İsrail'in Lübnan'daki hedefinin Hizbullah'ı sosyal, askeri ve kültürel olarak tasfiye etmek olduğunu dile getiren Kasım, bunun Lübnan halkının geniş bir kesiminin öldürülmesi, yerinden edilmesi ve başka bölgelere taşınması anlamına geldiğini aktardı. Kasım, "Büyük İsrail projesini bozduk. İsrail topraklarımızı kontrol altına alıp burada kalıcı olamadı" ifadelerini kullandı.
"Silahsızlandırma planı başarısız oldu"
Hizbullah'ın 2 Mart'tan bu yana İsrail ordusuna karşı günlük ortalama 30 olmak üzere 3 bin 185 operasyon düzenlediğini belirten Kasım, bu operasyonlarda 518 askeri aracın ve 85 hava unsurunun hedef alındığını, 12 insansız hava aracı ile 12 keşif platformunun düşürüldüğünü ve bir helikopterin vurulduğunu söyledi. Öte yandan Kasım, Hizbullah'ın silahsızlandırılmasına yönelik girişimlere de karşı çıkarak, "Hizbullah'ın silahlarının alınmasına yönelik hiçbir proje hayata geçirilemeyecek. Bu plan başarısız olmuştur." dedi.
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, 15 Haziran'da ABD ve İran'ın mutabakata varıldığını duyurarak, "Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sona erdirildiğini ilan etti" ifadesini kullanmıştı. ABD-İran mutabakatının özellikle Lübnan'ı da kapsayacağının açıklanması İsrail'de tartışmalara neden olmuş, İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, Lübnan'ın güneyinde işgal ettikleri bölgelerden çekilmeyeceklerini ileri sürmüştü. Öte yandan İran Silahlı Kuvvetleri'nin savaşı yürüten birimi Hatemül Enbiya Merkez Karargahı, 16 Haziran'da, İsrail'in Lübnan’ın güneyinde ateşkesi 84 kez ihlal ettiğini, saldırıların devam etmesi halinde İsrail'e cevap vereceklerini bildirmişti.
İsrail'in Lübnan'a saldırıları ve ateşkes
İsrail ordusu, Lübnan'a 2 Mart'ta yoğun hava saldırıları başlatarak, ülkenin güneyinde birçok beldeyi işgal etmişti. Lübnan hükümeti bu sürede, ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyonu aştığını açıklamıştı.
ABD Başkanı Donald Trump, 24 Nisan'da yaptığı açıklamada, Lübnan ile İsrail arasında 17 Nisan'da yürürlüğe giren 10 günlük geçici ateşkesin 3 hafta daha uzatıldığını duyurmuştu. ABD arabuluculuğunda Lübnan ile İsrail arasında 14-15 Mayıs'ta gerçekleştirilen 3. tur görüşmeler sonucunda, 17 Mayıs itibarıyla ateşkesin 45 gün uzatılması kararlaştırılmıştı.
ABD Dışişleri Bakanlığı, Washington'daki 4. tur görüşmelerin ardından 3 Haziran'da İsrail ve Lübnan'ın, Hizbullah'ın saldırılarını tamamen durdurması ve tüm unsurlarını Litani Nehri'nin güneyinden çekmesi şartıyla "geniş kapsamlı ateşkes" konusunda mutabakata vardığını duyurmuştu. Ancak duyurulan ateşkes anlaşmalarına rağmen İsrail ordusu saldırılarını sürdürüyor. Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail'in 2 Mart'tan bu yana düzenlediği saldırılarda hayatını kaybedenlerin sayısının 3 bin 884'e ulaştığını, 11 bin 856 kişinin de yaralandığını bildiriyor.
