CHP Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi (CAO) Sanayi ve Teknoloji Politika Kurulu Başkanı Yalçın Karatepe, “İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yaptığı şey, rekabet hukuku alanına giren konulara yetkisiz şekilde müdahil olup işlem yapmasıdır. Kayyım da konuşulduğu için, aslında mülkiyet hakkına da doğrudan müdahale eden bir sonuç doğuruyor. Mevzuatta karşılığı yoktur. Eğer burada bir suç tespit edilirse de buna ilişkin yaptırımlar da idari cezalardan oluşur. Hapis cezası değil, idari para cezaları verilebilir” dedi. İYİ Parti Ekonomi ve Kalkınma Politikaları Başkanı ve Samsun Milletvekili Erhan Usta da, “Burada bir fahiş fiyat varsa, rekabeti engelleyici bir durum varsa, Rekabet Kurumu’nun devreye girmesi gerekir” diye konuştu.
Belediyelerle başlayan, holdingler ve partilerle devam eden kayyum atamaları, bu defa da beyaz et piyasasına yansıdı. Adalet Bakanı Akın Gürlek, beyaz et sektöründe haksız fiyat artışı nedeniyle 8 ilde operasyon düzenlendiğini duyurdu. Aralarında Şenpiliç, Banvit, Erpiliç, Gedik Tavukçuluk, Lezita Gıda’nın da bulunduğu 13 şirkete denetim kayyımı atandı. 32 kişi için gözaltı kararı verildi. Konuya ilişkin İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’ndan yapılan açıklamada, “Beyaz et sektöründe yaşanan fiyat artışlarına ilişkin kamuoyuna yansıyan şikâyetler, vatandaş ihbarları ve piyasa işleyişine yönelik iddialar dikkate alınarak soruşturma başlatıldığı” bildirildi. Bu andan itibaren ilgili şirketin yönetim organının karar ve işlemlerinin geçerliliği ancak kayyım onayıyla mümkün oluyor, yönetim organının yetkileri de tümüyle kayyıma bırakılabiliyor. Kayyımın maaşı da ilgili şirketin bütçesinden ödeniyor.
‘KAYYUM ÇARE DEĞİL’
Kayyım kararı, açıklanmasının ardından yurttaşların kafasında çeşitli soru işaretleri uyandırdı. Konuyu Cumhuriyet’e değerlendiren İYİ Parti Ekonomi ve Kalkınma Politikaları Başkanı ve Samsun Milletvekili Erhan Usta, “Bir kayyım modası çıktı... Şunu sormak lazım; Daha önce yapılan kayyım atamaları sonrasında o sektör, o firmalar düzelmiş mi? Herkes bu kayyım atamasının arkasında bir şey arıyor şu an. Devlete bir güven yok. İlgili kurumların buna ilişkin bizimle bir çalışma paylaşması gerekiyor. Geçmişteki kayyım uygulamalarına baktığımızda, özellikle TMSF’ye alınan şirketlerin içinin boşaltıldığını görüyoruz. Kayyım, kesinlikle bir çare değil” dedi. Usta, “Burada bir fahiş fiyat, rekabeti engelleyici bir durum varsa, Rekabet Kurumu’nun devreye girmesi gerekir. Önce uyarır, sonra ceza verir, sonra cezayı arttırır. Artık iflah olmuyorlarsa, belki kayyım atanır. Kamuoyunda biz hiç beyaz et firmalarının ikaz edildiğini, uyarıldığını duymadık. En son kertede yapılması gereken işi en başta yapmak saçma” ifadelerini kullandı.
‘BÖYLE BİR ÜLKEYE YATIRIM GELMEZ’
Kayyımın Türkiye’ye olası etkilerine yönelik de konuşan Usta, “Bunun ülkeye de zararı var. Böyle bir ülkeye yatırım gelmez. Ne içerideki insanın yatırım yapmaya hevesi kalır, ne de dışarıdaki. Zaten piyasa kötü, istikrarsız. Bir de mülkiyet güvencesinin bu kadar askıya alındığı bir ortamda ne yerlisi ne yabancısı yatırım yapmaz. Mevcut yatırımcı da kaçar bu ülkeden. Ucuzlamış bir sektörün üzerine niye gidersin? Ben ikna olmadıysam, dışarıdaki hiç ikna olmaz. Bu, ülkeye zarar verir. Sonra ‘niye gelmiyorlar, niye gidiyorlar’ diyoruz. Bana göre bunun temelinde bu tür istikrarsızlık ve öngörülemezlikler var. Gerekçeyi toplumda kimse bilmiyor. Sektörün tamamını kapattı devlet. Böyle bir şey olmaz” diye konuştu. Kırmızı et fiyatları ile beyaz et fiyatlarına yönelik yaptığı karşılaştırmaları anlatan Usta, “2000’lerin başında kırmızı etin fiyatı, beyaz etin 2-3 katı. 2010’larda 3-4 katı olmuş. 2020’lerde 4-5, 2026’da 5-7 katı olmuş. Burada bir fiyat bozulması varsa kırmızı ette bozulmuştur. Asıl bakmaları gereken yer burası” değerlendirmesini yaptı.
‘SAVCILIK YETKİSİZ İŞLEM YAPTI’
CHP Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi (CAO) Sanayi ve Teknoloji Politika Kurulu Başkanı Yalçın Karatepe ise, verilen kararın başsavcılık tarafından açıklanan gerekçesine dikkat çekerek “Eğer piyasa bozucu faaliyetler varsa, bu aslında Rekabet Kanunu kapsamında işlem yapılması gereken bir konu olduğunu gösteriyor. Bu, Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yapacağı bir iş değil. Eğer burada bir suç tespit edilirse de buna ilişkin yaptırımlar da idari cezalardan oluşur. Hapis cezası değil, idari para cezaları verilebilir. Bugün İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yaptığı şey, Rekabet Hukuku alanına giren konulara yetkisiz şekilde müdahil olup işlem yapmasıdır” değerlendirmesini yaptı.
‘MÜLKİYET HAKKINA DA DOĞRUDAN MÜDAHALE EDEN BİR SONUÇ DOĞURUYOR’
Karatepe, “Kayyım da konuşulduğu için, aslında mülkiyet hakkına da doğrudan müdahale eden bir sonuç doğuruyor. Dolayısıyla yaptıklarının mevcut mevzuatta karşılığının olmadığını söylemek isterim. Bizde Rekabet Kurumu var. Bu kurumun amacı, piyasa bozucu faaliyetleri engellemek. Bu, ceza davasının konusu olacak bir işlem değil. Türkiye’de hukuksuzlukların ne kadar farklı alanlarda ilerlediğini görüyoruz. Siyasette gördük, şimdi de ekonomide yetkisiz şekilde rekabet hukukunun alanına giren konularda bile cumhuriyet savcılıklarıın iş yaptığını görüyoruz. Türkiye’nin bir an önce hukuk devleti olma yönünde adımlar atması gerektiğini görüyoruz” dedi.
‘SİZ KOVBOY DEĞİLSİNİZ, BURASI DA TEKSAS DEĞİL’
İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu ise, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımla olaya karşı tepki gösterdi. Dervişoğlu, “Vatandaş uygun fiyata beyaz et alabilsin diye atılması gereken adımlar vardı. Hepsini sıraladık. Kulak asmadınız. Yanlışlarınızla hem koca bir sektörü hem de vatandaşı mağdur ettiniz. Şimdi bu uygulamalarınızla; Üretici zarar edecek, vatandaş beyaz eti daha pahalıya alacak. Ve bugün, “Mülkiyet Hakkı”nı çiğneyen tavrınızla, çok daha büyük bir krize kapı aralıyorsunuz. Haklıyı haksızı ayırmaya itirazımız yok. Ancak; Türk Devlet geleneğinde mülkiyet hakkına saygı esastır. Siz kovboy değilsiniz, burası da Teksas değil” ifadelerini kullandı.
