Irak hükümeti, Hürmüz Boğazı'nda meydana gelen güvenlik tehditleri sonrasında ham petrol dış satımını çeşitlendirebilmek adına Suriye üzerinden yeni bir rota açmak için harekete geçti.
AA'ya konuşan uzmanlar Suriye toprakları üzerinden tankerler vasıtasıyla yapılacak petrol taşıma işlemlerinin kısa vadede ülkenin ihracat esnekliğini artırabileceğini belirtirken, uzun soluklu ve kalıcı çözümün ancak yeni boru hatlarının döşenmesiyle mümkün olabileceğinin altını çiziyor.
ZARAR GÜNLÜK 3,5 MİLYON VARİL: GÖZLER CEYHAN LİMANI'NDA
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Iraklı Petrol Uzmanı Asım Cihad, Hürmüz Boğazı'nda yaşanan tıkanıklıklar ve petrol akışının sekteye uğraması sebebiyle Irak'ın günlük yaklaşık 3 milyon 500 bin varil düzeyinde bir kayba uğradığını kaydetti.
Irak Petrol Bakanlığı'nın bu devasa sorun karşısında farklı alternatiflere yöneldiğini vurgulayan Cihad, masadaki ilk seçeneğin Türkiye üzerinden, Ceyhan Limanı vasıtasıyla yapılan sevkiyatı artırmak olduğunu ifade etti. Mevcut durumda Ceyhan üzerinden günlük 150 bin ila 200 bin varil aralığında petrol satışı yapıldığını aktaran Cihad, bu kapasitenin günlük 250 bin ila 300 bin varil seviyelerine çekilebileceğini belirtti.
SİYAH PETROLDEN KURTULMA ÇABASI VE SURİYE ROTASI
Asım Cihad, bakanlığın nisan, mayıs ve haziran aylarında Banyas Limanı üzerinden Suriye'ye siyah petrol satışı gerçekleştirdiğini anımsatarak şunları söyledi: "Petrol Bakanlığı, Basra petrolünden günlük 50 bin varili tankerler aracılığıyla Banyas Limanı üzerinden dünya piyasasına ihraç etmeye hazırlanıyor. Irak siyah petrolden de kurtulmak zorunda çünkü bu petrol, Irak rafinelerinde tıkanmalara neden oluyor rafineri ünitelerinin verimli çalışmasını engelliyor."
Söz konusu alternatif yollarla elde edilecek petrol gelirlerinin sınırlı kalacağına dikkat çeken uzman isim, buna rağmen ülkenin içinde bulunduğu ekonomik darboğaz sebebiyle yönetimin buna mecbur kaldığını ve bütçeye ilave gelir yaratılmasının amaçlandığını ifade etti. Cihad ayrıca, mevcut Irak-Suriye petrol boru hattının ihracat işlemleri için kullanılamaz durumda olduğunu vurgulayarak, daha sürdürülebilir bir sistem için yeni hatların inşa edilmesinin şart olduğunu sözlerine ekledi.
YÜKSEK MALİYET VE GÜVENLİK RİSKLERİ MASADA
Eko-Irak Gözlemevi Başkanı Ali Naci ise Irak yönetiminin Suriye rotasını yeniden aktif hale getirme girişiminin, ülkeye ihracat alanında alternatif bir çıkış kapısı sağlama potansiyeline sahip olduğunu dile getirdi.
"Projenin hayata geçirilmesi halinde Irak, Körfez'deki limanlara bağımlılığı azaltarak petrol ihracatında daha esnek bir yapıya kavuşabilecek." diyen Naci, öngörülerini şöyle sıraladı: "Söz konusu güzergahın, Irak'a Suriye toprakları üzerinden ilave bir ihracat kapısı açmasının yanı sıra iki ülke arasında petrol ve lojistik alanındaki işbirliğinin geliştirilmesine de zemin hazırlaması bekleniyor."
Naci, söz konusu hamlenin stratejik açıdan en büyük faydasının Irak'ın petrol ihracat güvenliğini tahkim edecek farklı bir güzergah oluşturması olduğunu aktardı. Bu adımın aynı zamanda Bağdat ile Şam arasındaki ekonomik bağları güçlendirebileceği ve ilerleyen dönemlerde daha işlevsel boru hattı projelerinin devreye girmesi ya da yeni enerji tesislerinin inşası için zemin hazırlayabileceği belirtildi.
Ancak projenin önünde ciddi engeller bulunduğuna da işaret eden Naci, sorunları şu sözlerle özetledi: "Petrolün tankerlerle taşınmasının boru hatlarına kıyasla daha yüksek maliyetli olması, taşınabilecek miktarın sınırlı kalması ve kara güzergahlarındaki güvenlik riskleri, projenin karşı karşıya olduğu başlıca sorunlar arasında gösteriliyor."
Irak yönetimi halihazırda ham petrol satışının çok büyük bir kısmını ülkenin güneyindeki Basra terminallerinden ve Hürmüz Boğazı üzerinden dünya pazarlarına ulaştırıyor. Fakat son dönemde Körfez sularında ve deniz lojistiğinde arka arkaya yaşanan krizler, Bağdat'ı çıkış yolu olarak yeni alternatifler aramaya zorlamış durumda.
