Abd Başkanı Donald Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada İran'ın geleceğe dönük kapsamlı nükleer denetimlere onay verdiğini duyurdu.
Trump paylaşımında, " İran, gelecekte süresiz şekilde en üst düzey nükleer denetimleri tamamen kabul etti. Bu, nükleer dürüstlüğü garanti altına alacak. Eğer bunu kabul etmeselerdi, başka hiçbir müzakere olmayacaktı" ifadelerini kullandı.
Açıklama, son haftalarda İsviçre'de yürütülen ABD- İran görüşmelerinin ardından geldi. ABD yönetimi, İran'ın Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) denetçilerini yeniden kabul etmesini diplomatik sürecin en kritik aşamalarından biri olarak değerlendiriyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN YENİ DÖNEM
Trump, dünyanın enerji arzı açısından stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı konusunda da önemli mesajlar verdi. ABD Başkanı, İran ile varılan mutabakat kapsamında boğazın açık kalmasına izin verdiğini ve yeni bir deniz ablukasına gitmeyeceklerini söyledi. Ancak ABD donanmasının bölgede varlığını sürdüreceğini belirterek gerektiğinde ablukanın yeniden uygulanabileceğini vurguladı.
ABD ve İran arasında imzalanan mutabakatın en önemli maddelerinden biri de Hürmüz Boğazı'nın uluslararası ticaret ve enerji taşımacılığına yeniden açılması olarak görülüyor.
YAPTIRIM MUAFİYETLERİ KONTROLLÜ SERBEST BIRAKILACAK
Trump'ın açıklamalarındaki en dikkat çekici başlıklardan biri ise İran'a yönelik mali düzenlemeler oldu. Trump, ABD Hazine Bakanlığı tarafından serbest bırakılacak fonların doğrudan İran'ın kullanımına bırakılmayacağını belirtti. Buna göre söz konusu kaynaklar ABD kontrolündeki emanet hesaplarında tutulacak ve yalnızca gıda ile tıbbi malzeme alımlarında kullanılabilecek. Trump, bu fonlarla özellikle ABD'li çiftçilerden mısır, buğday ve soya fasulyesi satın alınacağını söyledi.
İRAN'DAN TEMKİNLİ MESAJ
Trump'ın açıklamalarına karşın İran cephesinden daha temkinli mesajlar geliyor. İran Dışişleri Bakanlığı, nükleer tesislerde yapılacak denetimlerin ülkenin ulusal güvenlik mekanizmaları ve parlamento onayına bağlı olduğunu açıkladı. Ayrıca saldırılarda zarar gören bazı tesislerin denetime açılmasının henüz netleşmediği belirtildi.
Uzmanlar, tarafların nükleer denetimler konusunda prensipte uzlaşmış görünmesine rağmen uygulama ayrıntıları üzerinde müzakerelerin devam ettiğine dikkat çekiyor.
ORTA DOĞU'DA GERİLİMİ DÜŞÜRECEK ADIM
Son haftalarda Katar ve Pakistan'ın arabuluculuğunda yürütülen görüşmeler sonucunda ABD ile İran arasında nükleer program, yaptırımlar ve Hürmüz Boğazı'nın kullanımı gibi kritik başlıklarda ilerleme sağlandı. Tarafların önümüzdeki 60 günlük süreçte daha kapsamlı bir anlaşma için teknik görüşmeleri sürdürmesi bekleniyor.
