ŞEBNEM TURHAN
Savaşın etkileri nedeniyle yükselen yılsonu enflasyon tahminlerine bu kez aşağı yönlü güncellemeler geliyor. Ekonomistler şubat sonrasında yılsonu enflasyon tahminlerinde neredeyse 7 puana yakın yukarı yönde revizyonlar yaparak yüzde 24-26 seviyesinden yüzde 31’e kadar çıkarmışlardı. Ancak ABD ile İran arasındaki 60 günlük ateşkesle gelen petrol fiyatlarındaki gerilemenin yanı sıra yurtiçinde düşen gıda fiyatları ile gerileyen iç talep tahminlerde aşağı revizyonları getirdi. Yüzde 29’a çekilen enflasyon tahminlerinin yanı sıra ekonomistlerin ilk faiz indirimi fiyatlaması ise eylül ayına yoğunlaştı.
QNB ekonomistleri Erkin Işık, Deniz Çiçek ve Şakir Oktay Gür yayımladıkları analizde yılsonu enflasyon tahminlerini gıda ve petrol fiyatlarındaki düşüş kaynaklı olarak yüzde 31’den yüzde 29’a çektiklerini böylece, şubattan sonra yaptıkları 7 yüzde puanlık yukarı revizyonun 2 puanını geri aldıklarını belirtti. Analizde ay içi gözlemlerine göre haziran ayı TÜFE enflasyonunun yüzde 1 olacağı tahmin edilirken yıllık enflasyonun mayıstaki yüzde 32,6 seviyesinden yüzde 32,1’e ineceği belirtildi.
Gıdada haziranda düşüş bekleniyor
Ekonomistler analizde gıda grubunda, sebze meyve fiyatlarındaki belirgin düşüşün mevsim etkisinin desteğiyle sürdüğünü vurgularken işlenmiş gıda ürünlerindeki fiyat artışlarının da yavaşlamasıyla birlikte, gıda ve alkolsüz içecek grubu endeksinde yüzde 0,5 düşüş beklediklerini kaydetti. Sigara fiyatlarında ise bu ay yüzde 4 civarında artış hesaplanan analize göre enerji grubunda, benzin, motorin ve LPG fiyatları belirgin oranlarda düşerken, tüp gaz fiyatı yatay seyretti. Elektrik ve doğal gazda genel bir zam olmazken, kademeli tarifelerin yüksek kullanım kısmında fiyat artışı beklentisi oluştu. Sonuç olarak, enerji grubu genelinde sınırlı bir düşüş hesaplandı.
Temel mallardan otomobilde fiyat artışı ve indirimlerin birbirini dengelediğini, beyaz eşya ve elektronik fiyatlarında ise ılımlı seyrin sürdüğünün gözlemlendiği yer alan analize göre giyim fiyatlarında mevsimsel artışların sona ermesiyle yatay seyir olacak. Hizmetler tarafında, son aylarda dalgalı seyreden lokanta fiyatları ile ulaştırma fiyatlarında son aylardaki yüksek artışların ardından, akaryakıt fiyatlarının gerilemesi ve Kurban Bayramı tatilinin geçmesiyle ılımlı seyir görüldü. Analizde kira enflasyonunda ise eğilim yavaşlasa da bu aydan itibaren mevsimsel olarak hızlanma beklentisi kaydedildi.
Tahmine 2 puanlık revizyon geldi
Sonuç olarak, C endeksine göre aylık enflasyonun yüzde 1,7 olacağını ve yıllık çekirdek enflasyonun yüzde 30,4’ten yüzde 30,1’e gerileyeceğini tahmin edilen analizde “Mevsimsellikten arındırılmış aylık enflasyon oranları, geçen ay TÜFE’de yüzde 1,9, C endeksinde yüzde 2,2 olmuştu. Tahminlerimiz, bu ay oranların TÜFE’de yüzde 1,5’e, C endeksinde yüzde 2’ye gerileyeceğine işaret ediyor. TCMB’nin ana eğilim göstergesinin de çekirdek enflasyona paralel gerilemesini bekliyoruz” denildi.
Yakın dönemdeki jeopolitik gelişmelerin ardından, piyasa beklentilerine paralel olarak yılsonu Brent petrol fiyatı varsayımlarını 90 dolardan 80 dolara düşüren QNB ekonomistleri bunun yanında haziran enflasyon görünümü ve tüketim harcamalarındaki yavaşlama işaretlerini de dikkate alarak, yılsonu enflasyon tahminimizi yüzde 31’den yüzde 29’a çektiklerini açıkladı.
Tabloda köklü değişim oldu
Nurol Portföy Yönetim Kurulu Danışmanı Dr. Altuğ Özaslan da nisan ayında İran Savaşı'nın enerji ve gıda fiyatlarında yarattığı arz şokuyla yılsonu enflasyon beklentilerini yüzde 30'un üzerine sıçrattığını hatırlatarak “O dönemde piyasa konsensüsünün defansif kaldığını, enflasyonun yüzde 28'in üzerinde gerçekleşeceğini ancak net bir rakam vermenin erken olduğunu söylemiştim. Bugün tablo köklü biçimde değişti. Kredi büyümesindeki yavaşlama, iç talepteki sönümlenme ve büyümenin düşük bir patikaya oturması; arz yönlü şokun terse dönmesiyle birleşince yılsonu beklentileri yüzde 30'un hemen altında toplandı. Benim öngörüm ise değişmedi: enflasyonun yüzde 28–29 bandında kapanacağını düşünüyorum” dedi.
Ataleti 6-9 ay içinde kırma ihtimali güçlü
Bu görüşün arkasındaki dinamiklerin net olduğuna işaret eden Özaslan şunları söyledi: “TL'nin reel değerlenmesi sayesinde temel mal fiyatlarındaki artış oldukça düşük bir patikada seyrediyor. Hizmet enflasyonundaki ataleti istediğimiz hızda kıramamış olsak da buradaki fiyat artışları yavaşlamaya devam ediyor. Takip ettiğim öncü göstergeler, haziran verisinde gıda fiyatlarında bir düzeltmeye işaret ediyor; bu da aylık enflasyonu yüzde 1'in altına çekecek bir etki yaratacaktır. Çekirdek göstergelerde de trend aşağı yönlü kalmaya devam ediyor. Tüm bunları bir arada değerlendirdiğimde, yeni bir dış şok yaşanmadığı sürece manşet enflasyondaki yüzde 30'luk ataleti önümüzdeki 6–9 ay içinde kırma ihtimalimizin güçlü olduğunu düşünüyorum.”
Özarslan, para politikasının gerektiğinden daha sıkı olduğu kanaatini vurgulayarak TCMB'nin temmuz ayında fonlamayı yeniden haftalık repoya çekmesini, eylül itibarıyla da temkinli bir faiz indirim sürecine başlamasını beklediğini vurguladı. Matriks Haber’in haziran anketinde de ekonomistlerin yılsonu enflasyon beklentisi mayıstaki yüzde 29,58 seviyesinden yüzde 29’a indi.
