İngiltere'nin sunduğu, Almanya, İrlanda, Hollanda ve Norveç'in destek verdiği karar tasarısı, BM İnsan Hakları Konseyinde oy birliğiyle kabul edildi.
Kararla, Sudan için oluşturulan bağımsız uluslararası vakaları araştırma misyonu, El Ubeyd kentinde uluslararası insancıl hukukun ihlali ile sivillere yönelik işlendiği iddia edilen suçları acilen soruşturmakla görevlendirildi.
Karar, Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) lideri Mohamed Hamdan Dagalu'nun başkanlık ettiği Sudan Tesisi Koalisyonunun (TASİS), uluslararası toplumun sivillerin korunmasına yönelik uyarılarına rağmen El Ubeyd'i "meşru askeri hedef" ilan etmesinden bir gün sonra alındı.
Sudan'ın BM İnsan Hakları Konseyindeki Daimi Temsilcisi Hasan Hamid, ülkesinin kararın "olumlu yönlerini memnuniyetle karşıladığını" belirtti.
Hamid, kararın vakaları araştırma misyonunun yetkisine ilişkin maddelerini ise kesin bir dille reddettiklerini ifade ederek, bu maddelerin Sudan ordusunu HDK ile aynı düzlemde değerlendirdiğini savundu.
Sudan'ın bu maddeler kapsamında herhangi bir yükümlülük altına girmemesi gerektiğini dile getiren Hamid, Hartum yönetiminin Ekim 2023'te kabul edilen ve daha sonra süresi birkaç kez uzatılan soruşturma misyonunu kuran kararı da daha önce reddettiğini hatırlattı.
Hamid, buna rağmen Sudan'ın, HDK'nin işlediği suçları en güçlü ifadelerle kınayan ve örgütün kontrolündeki bölgelerde oluşturulan yönetim yapılarını reddeden hükümler içerdiği gerekçesiyle kararın oy birliğiyle kabul edilmesini engellemediğini söyledi.
Yabancı müdahaleleri reddeden maddeleri olumlu bulduklarını belirten Hamid, bazı hükümlerin ise belirsiz ifadeler içerdiğini ve olayları açık şekilde tanımlamadığını kaydetti.
HDK'den ise karara ilişkin henüz bir açıklama yapılmadı.
BM yetkilileri, son bir aydır HDK'nin insansız hava araçlarıyla elektrik santrali, yakıt depoları ve diğer sivil tesisleri hedef aldığı El Ubeyd'de insani felaket ve ciddi insan hakları ihlalleri yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.
BM Uluslararası Göç Örgütünün (IOM) de 5 Haziran'da yaptığı açıklamada, El Ubeyd'in, HDK'nin 2025'te kontrolü ele geçirmesinin ardından kitlesel hak ihlallerinin yaşandığı Kuzey Darfur eyaletinin başkenti El-Faşir ile benzer bir akıbetle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu.
Sudan'da Nisan 2023'ten bu yana ordu ile HDK arasında devam eden çatışmalar nedeniyle on binlerce kişi hayatını kaybetti, milyonlarca kişi yerinden edildi.
