Milyonlarca ücretli çalışan ve emeklinin gözü kulağı 3 Temmuz’da açıklanacak enflasyon verilerini bekliyor.
Türkiye’deki milyonlarca memur ve emekli kesim, Temmuz ayının başında ilan edilecek olan resmi enflasyon verilerine kilitlendi. Dünya gazetesi yazarı Naki Bakır bugün kaleme aldığı köşe yazısında, piyasa aktörlerinin beklentileri doğrultusunda şekillenen yeni maaş senaryolarını tüm detaylarıyla masaya yatırdı.
Yılın ilk yarısına dair fiyat artış tahminlerinin belirginleşmesiyle birlikte, memurlar ve emeklilerden oluşan devasa bir nüfusun ikinci yarıyıl maaş artış oranları da büyük ölçüde gün yüzüne çıktı.
MAAŞLARIN KADERİ 3 TEMMUZ'DA BELLİ OLACAK
Maaş zamlarının oranını doğrudan belirleyecek olan kritik takvimi hatırlatan Naki Bakır, "Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), tüketici fiyat endeksinde (TÜFE) haziran ayının tümünde gerçekleşen aylık değişimi 3 Temmuz Cuma günü saat 10.00’da açıklayacak. Böylece yılın ilk altı ayında gerçekleşen enflasyon ile memur ve emeklilerin buna göre belirlenen ikinci altı ay yasal zam oranları da belli olacak." diyerek sürecin zaman çizelgesini ortaya koydu.
Yılın ilk beş ayında yüzde 16,61 olarak kayıtlara geçen resmi enflasyona haziran ayı verisi de eklendiğinde, altı aylık net hak ediş tablosu tamamlanmış olacak.
İŞTE MASADAKİ NET ZAM ORANLARI
Ekonomi yönetiminin ve piyasanın haziran ayı öngörülerine değinen yazar, küresel gelişmelerin enflasyon üzerindeki etkilerini ve anket sonuçlarını şu sözlerle özetledi:
"ABD/İsrail ile İran arasında mart ayında yaşanan sıcak savaşın sıçrattığı petrol fiyatlarının yansıması olarak nisanda aylık yüzde 4’ü aşan, daha sonra yaşanan ateşkes sürecinde petroldeki geri çekilme ile mayısta yüzde 1,71’e gerilemişti... Merkez Bankası’nın finansal ve reel sektördeki karar alıcı ve uzman kişilerden oluşan 'piyasa katılımcıları' ile yaptığı ankette, haziranda aylık TÜFE artışı beklentilerinin ortalaması yüzde 1,36 ile düşük çıktı."
Bu tahminin gerçeğe dönüşmesi durumunda ocak-haziran dönemini kapsayan altı aylık tüketici enflasyonu yüzde 18,19 seviyesine ulaşacak. Naki Bakır, bu oranın ceplere nasıl yansıyacağını ise şu teknik verilerle açıkladı:
"Piyasa katılımcıları haziran ayı tahmini baz alındığında oluşacak altı aylık enflasyona göre SSK ve BAĞ-KUR emekli aylıklarına yüzde 18 dolayında bir zam olası. Memur maaşı ve emekli memur aylıklarında ise toplu sözleşme zammının üzerine enflasyon farkının eklenmesiyle yüzde 14’e yakın bir artış yapılması bekleniyor."
Yazarın gerçekleştirdiği hesaplamalara göre, yılın ilk yarısı için yüzde 11 toplu sözleşme zammı alan memur kesimine yüzde 6,48’lik bir enflasyon farkı yansıyacak. Bu fark, yılın ikinci yarısı için daha önceden belirlenmiş olan yüzde 7’lik toplu sözleşme zammına ilave edildiğinde toplam maaş artışı yüzde 13,93 düzeyinde kalacak.
ENFLASYON YÜKSEK GELİRSE SENARYO DEĞİŞECEK Mİ?
Mevcut tahminlerin dış politikadaki süreçlere ve petrol fiyatlarındaki düşüş eğilimine dayandığını ifade eden Naki Bakır, olası alternatif senaryolara da dikkat çekti.
Bakır, "Haziranda aylık TÜFE artış oranı piyasa beklentilerinin üstünde gelirse, altı aylık gerçekleşme daha yüksek olacağı için memurlar ve tüm emeklilerin ikinci yarı zamları daha yüksek olacak. Örneğin haziranda aylık enflasyon yüzde 2 gelirse, altı aylık enflasyon ve dolayısıyla SSK ve BAĞ-KUR emeklilerinin ikinci yarı zammı yüzde 18,94’e çıkacak. Bu durumda memur ve emeklilerinin enflasyon farkı yüzde 7,15 olacak ve ikinci yarı zamları yüzde 14,65’e yükselecek." dedi.
Ancak yazar, maaş hesaplama sisteminin yapısı gereği her koşulda memur ve memur emeklilerinin alacağı zam oranının, SSK ve BAĞ-KUR emeklilerinin oranının altında kalacağını da sözlerine ekledi.
