Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, İsrail hükümetinin 1915 olaylarını “Ermeni soykırımı” olarak tanıma kararına ilişkin dikkat çeken bir açıklama yaptı. Paşinyan, İsrail’in kararına resmi bir yanıt vermeye gerek görmediklerini belirterek, “Ermeni Soykırımı’nın araçsallaştırılması” tartışmasına girmeyeceklerini söyledi.
Ermenistan Başbakanı, “Ermeni Soykırımı’nın araçsallaştırılması meselesine girmemenin Ermenistan Cumhuriyeti’nin çıkarına olduğuna inanıyoruz. Bu nedenle bir yanıta ihtiyaç görmüyoruz” ifadelerini kullandı.
“CEVAP VERMEYE GEREK GÖRMÜYORUZ”
Paşinyan’ın açıklaması, İsrail’in kararına Erivan’dan beklenen güçlü diplomatik destek açıklamasının gelmemesi açısından dikkat çekti.
Ermenistan yönetimi, 1915 olaylarının uluslararası tanınmasını tarihsel ve siyasi hafızanın önemli başlıklarından biri olarak görse de Paşinyan, İsrail’in son adımının güncel jeopolitik gerilimlerin parçası haline getirilmemesi gerektiği mesajını verdi.
Paşinyan’ın “araçsallaştırma” vurgusu, İsrail’in kararının Türkiye ile yaşadığı Gazze merkezli diplomatik gerilimden bağımsız okunamayacağına işaret eden yorumları da güçlendirdi.
KARAR TÜRKİYE-İSRAİL GERİLİMİNİN ORTASINDA GELDİ
İsrail hükümeti, Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar’ın önerisiyle 1915 olaylarını “Ermeni soykırımı” olarak tanıma kararını kabul etmişti.
İsrail, uzun yıllar boyunca Türkiye ve Azerbaycan’la ilişkileri gözeterek bu konuda resmi tanıma adımı atmaktan kaçınmıştı.
Ancak Gazze savaşı sonrası Türkiye-İsrail ilişkileri sert biçimde gerildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İsrail’i Gazze’de “soykırım” yapmakla suçlamış; Ankara ile Tel Aviv arasındaki diplomatik tansiyon giderek yükselmişti.
Bu nedenle İsrail’in 1915 kararı, yalnızca tarihsel bir tanıma adımı olarak değil, aynı zamanda Türkiye’ye yönelik siyasi mesaj niteliği taşıyan bir hamle olarak da değerlendirildi.
ANKARA KARARA SERT TEPKİ GÖSTERMİŞTİ
Türkiye, 1915 olaylarının “soykırım” olarak tanımlanmasını reddediyor.
Ankara, daha önce farklı ülkelerin parlamentolarında alınan benzer kararları “tarihin siyasallaştırılması” olarak nitelendirmişti.
İsrail’in son kararına da Türkiye’den sert tepki geldi. Ankara, kararın siyasi saiklerle alındığını ve İsrail’in Gazze’deki eylemlerine yönelik uluslararası eleştirileri gölgeleme amacı taşıdığını savundu.
ERİVAN NORMALLEŞME SÜRECİNİ RİSKE ATMAK İSTEMİYOR
Paşinyan’ın İsrail kararına mesafeli yaklaşımı, Ermenistan’ın son dönemde Türkiye ve Azerbaycan’la ilişkileri normalleştirme arayışıyla da bağlantılı görülüyor.
Erivan yönetimi, özellikle İkinci Karabağ Savaşı ve sonrasında değişen bölgesel dengeler nedeniyle Ankara ve Bakü ile daha temkinli bir diplomasi yürütmeye çalışıyor.
Bu çerçevede Paşinyan’ın “yanıt vermeye gerek görmüyoruz” açıklaması, Ermenistan’ın 1915 meselesinin İsrail-Türkiye geriliminde bir diplomatik koz haline gelmesini istemediği şeklinde yorumlandı.
“SOYKIRIMIN SİLAHLAŞTIRILMASI” VURGUSU
Paşinyan’ın kullandığı “weaponization” ifadesi, Türkçeye “araçsallaştırma” ya da “siyasi silah haline getirme” olarak çevriliyor.
Ermenistan Başbakanı’nın bu kavramı tercih etmesi, İsrail’in kararını doğrudan memnuniyetle karşılamak yerine, konunun üçüncü ülkelerin çıkar hesaplarına konu edilmesine karşı mesafe koyduğunu gösterdi.
Paşinyan, bu tutumuyla hem Ermenistan’ın tarihsel hafıza politikasını korumaya çalıştı hem de ülkesinin güncel dış politika önceliklerini İsrail-Türkiye geriliminin parçası haline getirmekten kaçındı.
