Filipinler'deki yetkililer, cuma günü yaptıkları açıklamada, yıllardır yapılan afet hazırlık tatbikatlarının can kaybının çok daha yüksek olmasını önlemeye yardımcı olduğunu söyledi. Ülke, 50 yılın en şiddetli depremlerinden birini yaşadı. 7,8 büyüklüğündeki deprem, 46 kişinin ölümüne, 38 kişinin de kaybolmasına yol açtı.
Sarangani eyaleti açıklarında pazartesi günü meydana gelen deniz tabanlı deprem, en az 688 kişinin yaralanmasına ve 45 binden fazla kişinin yerinden olmasına neden oldu. Tarım kasabaları ve kentlerdeki 12 bin 600'den fazla evin hasar görmesinin ardından, yerinden edilenlerin yaklaşık yarısı hâlâ acil barınaklarda kalıyor.
Sivil Savunma Ofisi, yaptığı açıklamada, çoklu teyitlerin ardından ölü ve kayıp sayılarının önemli ölçüde aşağı çekildiğini bildirdi.
Yetkililer, yerinden edilen birçok kişinin, yaşanan güçlü artçı sarsıntılar nedeniyle hâlâ evlerine dönecek kadar toparlanamadığını, travmanın etkisinden çıkamadığını söyledi.
Depremin üzerinden günler geçerken, sosyal medyada, uzun yaz tatilinin ardından okulun ilk günü, yer sarsılmaya başlayınca bayrak törenlerinin nasıl bir anda kaosa dönüştüğünü gösteren yeni görüntüler paylaşıldı.
Videolarda öğrencilerin panikle çığlık attığı, okul binalarının dışında oturur ya da ayakta hareketsiz kaldığı; bazılarının, öğretmenleri sakin olmalarını telkin ederken başlarını elleriyle koruduğu görülüyor.
Facebook'ta milyonlarca kez izlenerek viral olan bir videoda, ağaçlarla çevrili okul bahçesinde oturan onlarca ilkokul öğrencisinin, yerin onları gözle görülür biçimde sağa sola sallamasıyla çığlık atıp ağlamaya başladığı görülüyor.
Yakındaki sac çatılı bir sundurma daha sonra büyük bir gürültüyle çöküyor; bunun üzerine birçok çocuk koşarak uzaklaşıyor, ancak öğretmenler onların geri dönüp yerlerine oturmalarını istiyor.
Davao Occidental eyaletindeki kıyı kasabası Malita'daki bu ilkokul, depremde yaralanan olmadığı bilgisini paylaştı.
Mahayahay İlkokulu yaptığı açıklamada, "Bu olay, depreme hazırlıklı olmanın ve düzenli afet müdahale tatbikatlarının ne kadar değerli olduğuna dair bir hatırlatma niteliğindedir," ifadelerini kullandı.
Filipin Volkanoloji ve Sismoloji Enstitüsü Direktörü Teresito Bacolcol, yıllardır sürdürülen afet hazırlık tatbikatlarının, pazartesi günkü deprem gibi aşırı olayları öngörüp onlara karşı kendilerini hazırlamalarına yardımcı olduğunu söyledi.
Depremin, insanların işyerlerine ve sınıflara girmek üzere olduğu saatten birkaç dakika önce, sabah 07,37'de meydana gelmesinin de şans olduğunu belirtti.
Bacolcol, Associated Press haber ajansına, "Deprem olduğunda ne yapmaları gerektiği konusunda halkı bilinçlendirmeye dönük çabalarımızın bir şekilde karşılık bulması sevindirici," dedi.
Bununla birlikte, güçlü bir depreme dayanması gereken bazı binaların çökmüş olmasından endişe duyduğunu dile getirdi. Bu binaların ülkenin imar yönetmeliğine uyulmuş olsaydı çökmeyeceği düşünülüyor.
Yaklaşık 5 milyon nüfuslu deprem bölgesinde Sivil Savunma Ofisi'nin başındaki Ednar Dayanghirang, düzenli afet hazırlık tatbikatlarının, ölümcül izdihamları önlemek de dahil olmak üzere pek çok açıdan can kayıplarını azalttığını söyledi.
"Tüm okul müdürlerinin olay yönetimi üzerine bir günlük kurslara katılmasını zorunlu kıldık, ardından öğretmenler arasından depremler ve tsunamilerle ilgilenecek afet müdahale ekipleri oluşturdular," diyen Dayanghirang, "Dinlediler ve öğrendiler," ifadesini kullandı.
Filipinler, dünyanın afetlere en açık ülkelerinden biri; okyanusun etrafını saran sismik fay yayını oluşturan Pasifik Ateş Çemberi üzerindeki konumu nedeniyle sık sık depremlerden ve volkanik patlamalardan etkileniyor.
