Küresel enerji piyasalarında gerginliği artıran Hürmüz Boğazı krizi, diplomatik adımların ardından yumuşama eğilimine girdi. ABD ile İran arasında varılan geçici barış mutabakatı, boğazdaki deniz ablukasının kalkmasını ve askeri hareketlilik sebebiyle aksayan petrol taşımacılığının yeniden normale dönmesini sağladı.
Bloomberg HT kaynaklı verilere göre, piyasalardaki arz şoku endişelerinin azalması fiyatlamalara doğrudan yansıdı. Hafta içinde Brent petrolün varil fiyatı 79 dolar sınırına kadar çekilirken, ABD ham petrolü (WTI) ise 75 dolar civarında denge arayışına girdi.
DENİZ TRAFİĞİ YENİDEN BAŞLADI, TANKERLER BÖLGEDEN AYRILIYOR
Çatışmaların başladığı dönemden bu yana Hürmüz Boğazı ve çevresinde bekletilen ticari filolar, ablukanın kalkmasıyla birlikte hareket etmeye başladı. Sahadaki lojistik gelişmeler şu şekilde özetlendi:
Sevkiyat Hacmi: Son 24 saat içinde, yaklaşık 10 milyon varil petrol taşıyan tankerlerin boğazdan güvenli geçiş yaptığı veya Basra Körfezi dışına çıktığı saptandı.
Stratejik Geçişler: Üç ayı aşkın süredir devam eden gerilimin ardından ilk kez Suudi Arabistan'a ait petrol tankerlerinin de boğazı kullandığı gözlendi.
Üretim Hamlesi: Lojistik koridorun açılmasıyla birlikte Kuveyt, petrol üretim kapasitesini yeniden artırma kararı aldığını duyurdu.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre, kriz öncesi normal dönemlerde Hürmüz Boğazı üzerinden günlük ortalama 20 milyon varil petrol ve türevi ürünün küresel pazarlara taşındığı biliniyor.
ASKERİ KANATTAN GÜVENLİK UYARILARI VE SİYASİ YANSIMALAR
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran limanları ve kıyı şeritlerine yönelik uygulanan deniz ablukasının resmen sonlandırıldığını açıkladı. Buna karşın, denizcilik güvenliği kuruluşu Ortak Denizcilik Bilgi Merkezi (JMIC), bölgedeki olası mayın risklerine karşı armatörleri uyardı ve gemilerin Umman kıyılarına yakın rotaları tercih etmelerini tavsiye etti.
Siyasi tarafta ise ABD Başkanı Donald Trump, anlaşmanın İran'a taviz verdiği yönündeki eleştirilere sosyal medya üzerinden yanıt vererek, "Piyasalar petrol fiyatlarının düşmesini ve hisselerin yükselmesini seviyor" değerlendirmesinde bulundu. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance de mutabakat metninde yer alan tartışmalı maddelerin çözüme kavuşturulması amacıyla öngörülen 60 günlük yasal sürecin başladığını ilan etti.
ANALİSTLER ALTYAPI VE GÜVENLİK KONUSUNDA TEMKİNLİ
Enerji ve finans analistleri, Hürmüz Boğazı’nın tam kapasiteyle çalışmasının zaman alabileceğini vurguluyor. Uzmanlara göre küresel arzın kalıcı olarak istikrara kavuşması; gemilerin yeniden konumlandırılmasına, kapatılan petrol kuyularının güvenli şekilde üretime açılmasına, liman altyapılarının onarılmasına ve körfezdeki mayın temizleme faaliyetlerinin eksiksiz tamamlanmasına bağlı. Birçok küresel armatörlük firmasının, bölgedeki sigorta ve güvenlik riskleri netleşene kadar temkinli duruşunu koruduğu belirtiliyor.
