ABD Başkan Yardımcısı JD Vance pazartesi günü (bugün) yaptığı açıklamada, ABD-İran anlaşmasının Hürmüz Boğazı’nı uzun vadede geçiş ücreti sistemi olmadan kullanıma açacağını beklediğini, ancak nakliyecilerin deniz yolunu geçme düzenlemesinin hâlâ belirsiz olduğunu söyledi.
Vance, CNBC’nin “Squawk Box” programına verdiği röportajda, “Beklentimiz, boğazın uzun vadede ücretsiz olarak açılması ve bu tür konuları teknik görüşmelerde ele alacağız” dedi.
İran'a göre son durum 60 gün süreli
İran devlet medyası, Hürmüz Boğazı‘nın 60 günlük bir süre için ücretsiz geçişe açılacağını bildirdi. İran’ın Tasnim haber ajansına göre, bu sürenin ardından boğazın yönetimi İran ve Umman’ın ortak kararına kalacak.
ABD ve İran’ın cuma günü İsviçre’de çatışmayı sona erdirecek bir anlaşma imzalaması bekleniyor. ABD Başkanı Donald Trump, anlaşmanın ABD’nin İran’a uyguladığı deniz ablukasını sona erdirmesi karşılığında Hürmüz Boğazı’nın geçiş ücreti alınmadan açılacağını söyledi.
Gemi geçişleri başladı mı?
Vance, Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemi trafiğinin son 24 saat içinde arttığını söyledi.
Petrol tanker şirketi Frontline’ın CEO’su Lars Barstad, Pazartesi günü CNBC’ye verdiği demeçte, “Anlaşma imzalandıktan sonra gemilerin çok hızlı bir şekilde hareket etmeye başlayacağına inanıyorum” dedi. Barstad, “Geçiş protokolüyle ilgili daha net bir dil isterdim, ancak bunun önümüzdeki birkaç gün içinde gerçekleşeceğini umuyorum” diye ekledi.
Frontline’ın dünya çapında 80 gemiden oluşan bir filosu var. Tankerlerinden beşi Basra Körfezi’nde mahsur kalmış durumda.
Belirsizlik devam ediyor
Küresel denizcilik ticaret grubu BIMCO, ABD ve İran’ın anlaşmaya ilişkin açıklamalarının belirsiz olduğunu ve zamanlama ile Hürmüz Boğazı üzerinden güvenli güzergahlar konusunda yeterli bilgi sağlamadığını belirtti.
BIMCO’nun güvenlik ve emniyetten sorumlu baş yetkilisi Jakob Larsen, “Ayrıntıların yetersizliği ve geçmişte verilen aşırı iyimser güvenceler nedeniyle, denizcilik sektöründeki güvenlik durumunun istikrarsızlığını koruduğuna ve gemilerin bu aşamada seferlere başlamasının hala çok riskli olduğuna inanıyoruz” dedi.
Larsen, Hürmüz’deki mayın tehdidinin büyük bir endişe kaynağı olmaya devam ettiğini söyledi. Dışişleri Bakanı Marco Rubio, bu ayın başlarında Kongre’ye İran’ın Hürmüz’ün büyük bölümlerine mayın döşediğini söylemişti.
