Alman savunma şirketi Rheinmetall’in, Almanya’nın iptal edilen F126 fırkateyn projesine yönelik beklentisi boşa çıktı. Şirketin 1,5 milyar Euro'luk tersane yatırımı sonrası gelen karar, yatırımcı güvenini sarsarken hisselerde sert kayba yol açtı.
Rheinmetall Üst Yöneticisi Armin Papperger, salı sabahı Almanya’nın sorunlu F126 fırkateyn programını iptal etmeye hazırlandığına ilişkin söylentileri duymaya başladığında hazırlıksız yakalandı.
Papperger, mart ayında 1,5 milyar Euro'ya bir denizcilik grubunu satın almıştı. Bu hamlenin arkasındaki beklentilerden biri, Rheinmetall’in Alman donanması için inşa edilmesi planlanan altı F126 fırkateyninin ana yükleniciliğini üstlenmesiydi.
Şirket yönetimi aylardır yatırımcılara, yeni denizcilik biriminin projede öncü rol oynayacağını ve sorunlarla boğuşan Hollandalı Damen Naval’dan görevi devralacağını anlatıyordu. Söz konusu siparişin değerinin 15 milyar Euro'yu bulması bekleniyordu.
Ancak Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius’un projeyi sonlandırma kararı, Rheinmetall cephesinde büyük şaşkınlık yarattı. Kararın ardından şirketin hisseleri yaklaşık beşte bir oranında geriledi.
Rheinmetall’den bir yönetici gelişmeyi “felaket” olarak nitelendirirken, bunun şirket için “büyük şok” olduğunu söyledi.
YATIRIMCI GÜVENİ SARSILDI
Financial Times’a konuşan sektör, hükümet ve siyaset çevrelerinden isimlere göre yaşanan süreç, Almanya savunma sanayisinin en görünür yöneticilerinden biri olan Papperger’e duyulan güveni de tartışmaya açtı.
2013’ten bu yana Rheinmetall’i yöneten Papperger, şirketin ilk çeyrek sonuçlarında beklentileri karşılayamamıştı. Avrupa’da savunma bütçeleri hızla artarken, Rheinmetall bu artışı aynı hızda sipariş ve kâra dönüştürmekte zorlanmıştı.
Agency Partners savunma ve havacılık analisti Sash Tusa, şirketin vaat ettikleri ile gerçekleştirebildikleri arasında uyumsuzluk yaşadığını belirtti.
Tusa’ya göre Rheinmetall, Alman hükümeti üzerindeki etkisinin ve büyük, güvenilir bir savunma şirketi olarak itibarının F126 programını kurtarmaya yeteceğini düşündü. Ancak bu beklenti gerçekleşmedi.
Rheinmetall hisseleri yıl başından bu yana yaklaşık yüzde 40 değer kaybetti.
F126 YERİNE MEKO A-200 TERCİH EDİLDİ
Savunma Bakanı Pistorius, F126 programını iptal ederek bunun yerine Alman rakip TKMS tarafından üretilen sekiz adet daha küçük ve daha ucuz Meko A-200 fırkateyni alma kararı verdi.
Pistorius, bu gemilerin daha hızlı teslim edilebileceğini söyledi. Bakan, F126 programının 2020’de açıklanan ilk maliyetinin 10 milyar Euro olduğunu, bugün ise halihazırda harcanan 2,3 milyar Euro dahil yaklaşık 18 milyar Euro'ya çıktığını belirtti.
Pistorius, bu tablo için “Bu kesinlikle kabul edilemez” değerlendirmesini yaptı.
Karar, Alman donanması yönetimi tarafından da desteklendi. İktidardaki Hristiyan Demokratlardan denizcilik uzmanı Bastian Ernst, bunun Alman donanmasının Rus denizaltılarına karşı ihtiyaç duyduğu gemilere daha hızlı kavuşmasını sağlayacağını söyledi.
RHEINMETALL RESMİ SÖZLEŞME İMZALAMAMIŞTI
Alman yetkililer, Rheinmetall’e verilmiş herhangi bir sözün tutulmadığı iddiasını reddediyor. Yetkililere göre şirket, F126 fırkateynleri için resmi bir sözleşme imzalamamıştı.
Ancak projeye yakın bir kaynak bu yorumu kabul etmedi. Söz konusu kişiye göre resmi bir taahhüt verilmemiş olsa da Alman yetkililer, Rheinmetall’den Damen Naval’dan projeyi devralmak amacıyla durum tespit sürecine girmesini istemişti.
Üstelik geçen hafta Alman Savunma Bakanlığının en üst düzey iki yetkilisi, Rheinmetall’in denizcilik biriminin başındaki Tim Wagner’i ziyaret etmiş ve altı F126 fırkateyninin rafa kaldırılacağına dair herhangi bir işaret vermemişti.
NVL SATIN ALMASI BÜYÜK BAHİSTİ
Papperger’in geçen yıl Naval Vessels Lürssen’i satın alma kararı, kariyerindeki en iddialı hamlelerden biri olarak görülüyordu.
NVL, Almanya’nın kuzey kıyılarında dört tersaneye ve 2 bin 100 çalışana sahipti. Şirket, daha önce Rus milyarderler ve Emirlik kraliyet ailesi üyelerine ait yatlar inşa eden aile şirketi grubunun parçasıydı.
Bu satın alma, Papperger’in Rheinmetall’i tank, topçu sistemleri ve mühimmat alanındaki geleneksel çizgisinin ötesine taşıma planının bir parçasıydı. Papperger, NVL alımının şirketi “karada, suda, havada ve uzayda” önemli bir oyuncu haline getireceğini söylemişti.
Eylül ayında analistlerle yapılan görüşmede F126 gibi zorlu bir projeyi devralmanın mantığı sorulduğunda Papperger, hükümetle resmi görüşmeler henüz başlamamış olsa da bunun “nispeten risksiz” olduğunu ifade etmişti.
DAMEN’DAN DEVRALMA PLANI VARDI
NVL, F126 fırkateynlerinde zaten önemli bir iş payına sahipti. Ancak projeyi 2020’de kazanan Damen Naval, teknik sorunlar, artan maliyetler ve gecikmelerle karşı karşıya kalmıştı.
Alman yetkililer, Damen’in ana yüklenici rolünü devralacak yeni bir şirket bulunmasını değerlendiriyordu. Bu noktada NVL doğal aday olarak görülüyordu.
Damen daha önce yazılım sorunlarını kabul etmiş, ancak proje gerekliliklerini karşıladığını savunmuştu. Şirket, köklü ve başarılı deniz projeleri geçmişine sahip sağlam bir gemi üreticisi olduğunu belirtmişti.
Kasım ayında Berlin, olası devir sürecine ilişkin ilk resmi adımları attı. Damen ile NVL arasında altı aylık durum tespiti sürecini başlatan bir anlaşma sağlandı. Bu süreçte tasarımların teknik olarak devredilip devredilemeyeceği de incelenecekti.
Rheinmetall, NVL satın alımını mart ayında tamamladı. Bir ay sonra Papperger, Hamburg’da ilk “Rheinmetall” savaş gemisinin isim törenine katıldı. Törenin konukları arasında Alman donanmasının ikinci ismi de vardı.
Aynı ay Rheinmetall, F126 projesini devralmak için net 12,8 milyar Euro, KDV dahil 15,2 milyar Euro'luk teklif sundu.
Son haftalarda yetkililer bir sözleşme taslağı hazırlamış, bunu Maliye Bakanlığına iletmişti. Hedef, yaz tatili öncesinde temmuz ortasına kadar sözleşmeyi Federal Meclis bütçe komitesinin onayına sunmaktı.
PAPPERGER HİSSE ALDI, ERTESİ GÜN KARAR GELDİ
Papperger, pazartesi günü borsaya yapılan bildirime göre kişisel olarak 4 milyon Euro'luk Rheinmetall hissesi satın aldı.
Salı gecesi ise F126 fırkateyn programının iptal edildiği kararı geldi. Bu gelişme Alman savunma sanayisinde büyük yankı yarattı.
Savunma Bakanlığı içindeki değerlendirmelere yakın bir kişi, Rheinmetall’e karşı kötü niyet bulunmadığını söyledi. Aynı kişi, şirketin birçok alanda “mükemmel işler” yaptığını ve Berlin’in Rheinmetall’i hâlâ önemli bir “ulusal şampiyon” olarak gördüğünü belirtti.
Pistorius da salı günü TKMS Üst Yöneticisi Oliver Burkhard ile görüştüğünü açıkladı. Pistorius’a göre Burkhard, Meko sözleşmesindeki bazı işlerin Rheinmetall tersanelerine verilebileceğini ifade etti.
Burkhard ise sektör ortaklarıyla görüşmelere açık olduklarını söyledi.
Ancak Alman savunma sanayisinden bir isim, Papperger’in tersane satın almasının amacının TKMS’ye taşeron olmak olmadığını belirtti.
‘ÇOK PAHALI BİR KUMAR OLDU’
Analist Sash Tusa’ya göre denizcilik işi, Rheinmetall’in 2030 için hedeflediği 50 milyar Euro'luk gelir planının yalnızca yaklaşık yüzde 10’unu oluşturuyor. Bu nedenle yatırımcıların F126 iptalinin gelir kaybı konusunda aşırıya kaçmaması gerektiğini belirtti.
Bununla birlikte Tusa, Papperger’in denizcilik işini yanlış okuduğunu savundu. Ona göre Rheinmetall, ana yüklenici olarak kârlılık beklentileri ve savaş gemilerinde kendi ürünlerini kullanarak satışlarını artırma kapasitesi konusunda fazla iyimserdi.
Rheinmetall ise FT’ye yaptığı açıklamada, eski NVL’nin satın alınmasına tamamen bağlı kaldığını bildirdi. Şirket, denizcilik sektörüne girme ve NVL’nin uzmanlığını bünyeye katma kararının doğru olduğunu savundu.
Buna karşın başka bir Alman savunma şirketinden bir yönetici, Papperger’in hesabının tutmadığını söyledi.
Söz konusu yönetici, “Büyük bir sözleşme ihtimaliyle tersane satın aldılar. Bu çok, çok pahalı bir kumardı” değerlendirmesini yaptı.
