Amerika Birleşik Devletleri ve İran temsilcileri, kalıcı bir barış için İsviçre'nin Luzern kenti yakınlarındaki Vierwaldstätter Gölü'nde bir araya geliyor.
Müzakereler, İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmalar ve meydana gelen can kayıpları nedeniyle gergin başlıyor. Tahran, Cumartesi günü, İsrail'in Lübnan'daki saldırıları nedeniyle Hürmüz Boğazı'nı yeniden kapatacağını duyurmuştu ancak Washington, Boğaz'ın açık olduğunu ifade ediyor.
DW Türkçe'nin derlediği habere göre ABD ile İran arasında geçen çarşamba, savaşı sona erdirmek amacıyla imzalanan mutabakat 60 gün içinde nihai bir barış anlaşmasının sağlanmasını öngörüyor.
Müzakerelerin ana gündeminde neler var?
Taraflar arasında yapılan görüşmelerde öne çıkan konuların başında İran'ın nükleer programı geliyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın hiçbir zaman nükleer silah sahibi olmasını istemediğini bir kez daha dile getirdi.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance de, İsviçre'ye hareketinden hemen önce yaptığı açıklamada, "Nükleer program konusunda ve Lübnan'daki ateşkes sürecinde ilerlemeler kaydetmeyi umuyoruz" dedi.
Başkan Yardımcısı Vance'e İsviçre'de, ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Trump'ın damadı ve gayriresmî özel temsilcisi Jared Kushner eşlik ediyor.
İran devlet televizyonunun bildirdiğine göre, İran tarafını İsviçre'de, Parlamento Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ile Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi temsil ediyor. Taraflar arası görüşmelere Pakistan ve Katar temsilcileri de arabuluculuk yapıyor.
Çerçeve anlaşması tehlikede mi?
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise tüm maddelerin uygulanmaması durumunda çerçeve anlaşmasının "tehlikede" olacağını vurgulayarak İsrail'in Lübnan'daki İran destekli Hizbullah milislerine yönelik saldırılarının sürdüğünü hatırlattı.
Washington ile Tahran arasındaki mutabakat, Lübnan da dahil olmak üzere tüm bölge için bir ateşkes öngörüyor. İran, ABD ile yapılan anlaşmanın Lübnan'daki çatışmaların durdurulmasını da sağlamasını istiyor. Ancak İsrail'in kuzeydeki komşusuna saldırılarının devam etmesi müzakerelerin geleceği konusunda endişe yaratıyor.
Hürmüz Boğazı üzerinde gerilim ve geçiş ücreti tartışması
İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarını gerekçe gösteren Tahran, Cumartesi günü Hürmüz Boğazı'nı yeniden kapattığını duyurmuş; İran devlet televizyonunda yayınlanan bildiride de, "Hürmüz Boğazı'nın deniz trafiğine kapatıldığı ilan edilmiştir" ifadesi kullanılarak küresel ham petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticareti için büyük önem taşıyan boğazın kapatılmasının sadece bir "ilk adım" olduğu belirtilmişti.
Ayrıca bildiride, "Saldırıların devam etmesi durumunda, düşmanı taahhütlerine uymaya zorlamak için başka adımların da atılacağı" ifade edildi.
Bölgeden sorumlu olan ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) ise yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın gemi trafiğine açık kalmaya devam ettiğini ve Amerikan kuvvetlerinin "bölgede ve teyakkuzda" olduğunu aktardı.
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile müzakerelerin başarısız olması durumunda Hürmüz Boğazı için bir geçiş ücreti uygulaması tehdidinde bulundu. Trump, kendisine ait Truth Social adlı sosyal medya platformunda, bunun ülkesinin "Ortadoğu'nun koruyucu meleği olarak sunduğu hizmetlerin karşılığı" olarak alınacağını dile getirdi. İran da Hürmüz Boğazı'nda sunduğu denizcilik hizmetleri için ücret talep etmeyi planlıyor.
Lübnan'daki son durum
İsviçre'de Amerika Birleşik Devletleri ve İran temsilcileri müzakere ederken Lübnan'daki çatışmalarda Cumartesi günü bir İsrail askeri hayatını kaybetti.
Bir önceki gün de Hizbullah milisleri ile yaşanan çatışmalarda dört İsrail askerinin yaşamını yitirdiği açıklanmıştı.
Lübnan Sağlık Bakanlığı da cumartesi akşamı yaptığı açıklamada, İsrail'in düzenlediği saldırılarda 20 kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu.
İsviçre'deki müzakerelerde amaç, yaklaşık dört aydır süren savaşı kalıcı olarak sona erdirmek.
