Hindistan'ın Uttar Pradeş eyaletindeki Ayodhya kentinde bulunan Ram Tapınağı, milyonlarca dolarlık bağışın usulsüz şekilde kullanıldığı iddiaları nedeniyle tartışmaların odağına yerleşti. İddialar, polis soruşturmalarına, gözaltılara ve siyasi gerilime yol açarken, gelişmelerin gelecek yıl eyalette yapılacak seçimleri etkileyebileceği değerlendiriliyor.
Al Jazeera'da yer alan habere göre, Başbakan Narendra Modi'nin liderliğindeki Bharatiya Janata Partisi'nin (BJP) en önemli siyasi ve ideolojik projelerinden biri olarak görülen Ram Tapınağı, Ocak 2024'te düzenlenen törenle ibadete açılmıştı. Tapınak, 1992 yılında Hindu milliyetçiler tarafından yıkılan Babri Camii'nin bulunduğu alanda inşa edildi. Caminin yıkılması ülke genelinde yaklaşık 2 bin kişinin hayatını kaybettiği dini çatışmaları tetiklemişti.
Bağış skandalı büyüyor
Ocak 2024'te açılan Ram Tapınağı, kısa sürede Hindistan'ın en önemli dini merkezlerinden biri haline gelerek milyonlarca Hindu ziyaretçiyi ağırladı.
Tapınak, bağımsız bir kuruluş olan Shri Ram Janmabhoomi Teerth Kshetra Trust tarafından yönetiliyor. Resmi olarak hükümetten bağımsız olsa da vakfın yöneticileri önemli siyasi nüfuza sahip. Yöneticiler arasında, BJP'nin ideolojik kaynağı kabul edilen Rashtriya Swayamsevak Sangh (RSS) ile bağlantılı isimler de bulunuyor.
Yolsuzluk iddiaları ilk kez bu ay, vakfın muhasebe ekibinde eski bir yönetici olan Mahipal Singh'in mali usulsüzlükler yaşandığını öne sürmesiyle gündeme geldi. Ardından muhalefetteki Samajwadi Partisi'nin önde gelen isimlerinden ve eski Uttar Pradeş Başbakanı Akhilesh Yadav, milyonlarca rupilik bağışın kaybolduğunu iddia ederek tartışmayı büyüttü.
Artan kamuoyu baskısı üzerine BJP yönetimindeki eyalet hükümeti üç kişilik bir soruşturma komisyonu kurdu. Komisyon raporunu tamamlayıp yetkililere sunarken, raporun içeriği kamuoyuyla paylaşılmadı.
Buna karşın polis soruşturma başlattı ve tapınaktaki nakit para ile değerli bağışların sayımında görev alan kişiler de dahil olmak üzere en az sekiz kişiyi gözaltına aldı.
Soruşturmanın ardından daha fazla bağışçı ortaya çıkarak vakfa teslim ettikleri altın takılar, gümüş külçeler ve diğer değerli eşyaların akıbeti hakkında açıklama talep etmeye başladı.
Geçen cuma günü vakfın uzun yıllardır genel sekreterliğini yürüten Champat Rai ile birlikte bazı üst düzey yöneticiler görevlerinden ayrıldı. Ram Tapınağı hareketinin önde gelen isimlerinden biri olan Rai, iddiaların merkezindeki isimlerden biri olarak gösteriliyor.
Ancak istifalar, eyaletteki tepkileri yatıştırmaya yetmedi. Aralarında BJP destekçilerinin de bulunduğu çok sayıda tapınak ziyaretçisi, bağışların kötüye kullanıldığı iddiaları nedeniyle kendilerini aldatılmış hissediyor.
"Ram Tapınağı'nı kurnaz hırsızlar yönetiyor"
1992 yılında Babri Camii'nin yıkılmasına katılmakla yargılanan isimler arasında yer alan Santosh Dubey, tapınaktaki yolsuzluk iddialarına en sert tepki gösterenlerden biri oldu. Rolünü hiçbir zaman gizlemeyen Dubey, caminin yıkılmasının ardından bölgenin geleceğine ilişkin yıllarca süren hukuk mücadelesini takip etti.
Hindistan Yüksek Mahkemesi 2019 yılında, caminin yıkılmasını yasa dışı olarak nitelendirmesine rağmen arazinin Hindulara verilmesine karar verdi. Mahkeme ayrıca Ayodhya dışında Müslümanların yeni bir cami inşa etmesi için ayrı bir arazi tahsis etti. 2020 yılında ise Dubey ve caminin yıkılmasında rol almakla suçlanan diğer kişiler, yeterli delil bulunmadığı gerekçesiyle beraat etti.
Ancak Dubey, Ram Tapınağı'ndaki bağışların kötüye kullanıldığı yönündeki iddiaların kendisini öfkelendirdiğini söyledi. Al Jazeera'ya konuşan Dubey, yaşananları "kelimelerle anlatılamayacak kadar büyük bir acı" olarak nitelendirdi ve sorumluların ağır şekilde cezalandırılması gerektiğini savundu.
Dubey, "Ram Tapınağı'nı kurnaz, dürüst olmayan ve acımasız hırsızlar yönetiyor. Öyle bir korku ortamı oluşturuldu ki kimse onlara karşı konuşmaya cesaret edemiyor" dedi.
Yaşananların, BJP'nin kendisini Hindu inancının koruyucusu olarak sunan siyasi söylemine zarar verdiğini belirten Dubey, hükümetin tapınak ziyaretçilerinin tepkisini görmezden gelmekte zorlanacağını ifade etti.
Bu arada Ram Tapınağı'nı yöneten vakıf daha önce de tartışmalarla gündeme gelmişti. Vakfın 2021 yılında bağışlarla bazı arazileri piyasa değerinin çok üzerinde fiyatlarla satın aldığı iddia edilmişti.
Tartışmanın seçimlere etkisi
Tapınak ziyaretçileri ve hükümet eleştirmenleri, yetkilileri iddiaların üzerini örtmeye çalışmakla suçluyor.
Muhalefetteki Samajwadi Partisi'nin liderlerinden Akhilesh Yadav, eyalet hükümetinin soruşturmaya yaklaşımını "şüpheli" olarak nitelendirdi. Yadav, hükümetin bağış sayımında görev alan çalışanları gözaltına alırken, usulsüzlüklerin arkasındaki üst düzey sorumluları koruduğunu öne sürerek soruşturmanın şeffaf yürütülmesini talep etti.
Ram Tapınağı hareketinin önde gelen dini isimlerinden Karpatri Maharaj da hükümetin alt düzey çalışanları günah keçisi ilan ettiğini ve asıl sorumlulara dokunmadığını savundu.
Hindistan'ın en kalabalık eyaleti olan Uttar Pradesh, uzun süredir Hindu milliyetçisi siyasetçi Yogi Adityanath tarafından yönetiliyor. Adityanath, BJP'nin ideolojik omurgasını oluşturan Hindutva hareketi içinde Başbakan Narendra Modi'nin olası haleflerinden biri olarak görülüyor.
BJP, 2024 genel seçimlerinde Uttar Pradeş'te önemli ölçüde oy kaybederken, ülke genelinde de tek başına çoğunluğu sağlayamayarak iktidarını müttefiklerinin desteğiyle sürdürmek zorunda kalmıştı.
Siyasi analist Rasheed Kidwai'ye göre, BJP'nin yıllardır siyasi söyleminin merkezine yerleştirdiği Ram Tapınağı etrafında ortaya çıkan bu skandal, gelecek yılın başında yapılması planlanan eyalet seçimleri öncesinde parti için ciddi bir risk oluşturabilir.
Kidwai, özellikle daha fazla dini liderin yolsuzluk iddialarına karşı ses yükseltmesi halinde bunun BJP üzerinde ciddi bir siyasi maliyet yaratabileceğini belirterek, "Bu konu kolayca unutulacak bir mesele değil. Çünkü doğrudan inançla ilgili ve eyaletin lideri de dini bir gelenekten geliyor" değerlendirmesinde bulundu.
