İngiltere'nin köklü yayın organlarından Financial Times (FT), yayımladığı geniş kapsamlı analizle Türkiye'deki gıda enflasyonunun tablosunu çıkardı. Türkiye'nin gıda enflasyonunda dünyada dördüncü sıraya yerleştiği belirtilirken; artan maliyetlerin çiftçiden mahalle lokantalarına, Michelin yıldızlı restoranlardan turizm sektörüne kadar tüm gıda zincirini ağır bir baskı altına aldığı ifade edildi.
DÜNYADA EN YÜKSEK DÖRDÜNCÜ GIDA ENFLASYONU
FT'nin analizine göre, Türkiye %35 seviyesindeki gıda enflasyonuyla küresel çapta dikkat çekici bir konumda bulunuyor. Türkiye bu oranla Venezuela, Güney Sudan ve İran'ın ardından dünyada gıda enflasyonunun en yüksek olduğu dördüncü ülke oldu.
MICHELIN ŞEFLERİNDEN MAHALLE ESNAFINA KAR MARJI ERİDİ
Artan maliyetlerin sadece küçük işletmeleri değil, lüks segmenti de derinden etkilediği kaydedilirken İstanbul'daki Michelin Rehberi'nde yer alan restoranların bile artan maliyetler karşısında kârlılıklarını korumakta zorlandığı belirtildi. Vegan restoran Telezzüz'ün Şefi Bahtiyar Büyükduman, "Herkes stres altında. Enflasyonun yanı sıra İran'daki savaş ve bölgesel istikrarsızlık da turizmi olumsuz etkiliyor" ifadelerini kullandı.
Seraf Vadi Şefi Doğan Yıldırım ise gıda, maaş ve ulaşım maliyetlerindeki artışa dikkat çekerek, "Her geçen gün daha zor hale geliyor. Bazen kâr bile edemiyoruz" değerlendirmesinde bulundu.
Yüksel Lokantası (Fatih) Sahibi Murat Yüksel, maliyeti 180 lira olan bir menüyü, müşteri kaybetmemek adına zararı göze alarak 160 liradan satmaya devam ettiğini; aynı menünün 18 ay önce yalnızca 70 lira olduğunu dile getirdi.
ÇİFTÇİ İÇİN ÜRETIM "BÜYÜK BIR KUMAR"
FT'ye konuşan domates üreticisi Semih Töre, son bir yılda yakıt, gübre ve zirai ilaç gibi temel girdi maliyetlerinin %40 oranında arttığının altını çizdi. Buna karşılık ürün satış fiyatlarının sadece %20 yükseldiğine dikkat çeken Töre, yeni hasat dönemi için üretim yapmayı "Büyük bir kumar" olarak nitelendirdi.
BÖLGESEL ÇATIŞMALAR VE DEĞIŞEN TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI
FT'nin haberinde Türkiye'nin kırılgan ekonomisinin İran'a yönelik saldırılardan önce de zorlandığını, savaş ve çatışma ortamının turizm gelirleri, iş dünyasının güveni ve maliyetler üzerindeki baskıyı artırdığı değerlendirmesinde bulundu.
Öte yandan bu ekonomik darboğazın tüketici alışkanlıklarını da değiştirdiğini yazdı. Eski Hazine Müsteşarı Mahfi Eğilmez'in görüşlerine de yer verilen haberde, tüketicilerin ev veya otomobil gibi büyük harcamaları yapma umudunu kaybettiğini, bu nedenle restoranlarda yemek yemek, pahalı cep telefonu veya markalı kozmetik almak gibi daha küçük ölçekli lükslere yöneldiğini belirtti.
Financial Times, eski Fed Ekonomisti Selva Demiralp'in görüşlerine de yer verdi. Demiralp, Türkiye gibi gelir dağılımının bozulduğu ülkelerde gıda fiyatlarının, halkın enflasyon beklentilerini şekillendirmede kritik bir rol oynadığını ve bu durumun enflasyonla mücadeleyi çok daha zor bir hale getirdiğini ifade etti. (ANKA)
