OPEC+ ülkeleri, ağustos ayında petrol üretim kotasını günlük 188 bin varil artırma kararı aldı. Karar, küresel petrol arzının artmaya devam ettiği ve petrol fiyatlarının savaş öncesi seviyelere gerilediği bir dönemde geldi.
OPEC ve Rusya'nın da aralarında bulunduğu müttefik üreticilerden oluşan grup, çevrim içi toplantının ardından yaptığı açıklamada, ağustos ayındaki artışın haziran ve temmuz aylarında alınan benzer üretim artışı kararlarını takip ettiğini duyurdu.
Grubun çekirdek yedi üyesi, nisan ayından bu yana üretim kotalarını toplamda yaklaşık 800 bin varil artırdı. Ancak ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları sonrasında Hürmüz Boğazı'nın tanker trafiğine kapanması nedeniyle bu artışın önemli bölümü fiilen piyasaya yansımadı. Boğazın yeniden petrol ihracatına açılmaya başlamasıyla birlikte üretim de toparlanma sürecine girdi.
OPEC verilerine göre grubun üretimi mayıs ayında günlük 33,13 milyon varile gerilerken, şubatta bu rakam 42,77 milyon varildi. Haziran ayında ise ABD'nin Birleşik Arap Emirlikleri ve diğer üreticilerin ihracatını kolaylaştıran girişimleri sayesinde üretim yeniden artmaya başladı. Buna rağmen üretim hâlâ savaş öncesi seviyelerin altında bulunuyor.
Petrol fiyatları baskılandı
Artan arz beklentisi ve talepteki zayıflık petrol fiyatlarını baskılamayı sürdürüyor. Çin'in petrol ithalatındaki düşüş, Orta Doğu dışındaki üreticilerin ihracatını artırması ve Uluslararası Enerji Ajansı'nın koordinasyonunda gerçekleştirilen rekor düzeydeki stratejik petrol rezervi satışları fiyatların gerilemesinde etkili oldu.
UBS analisti Giovanni Staunovo, üretim kesintilerinin beklendiği gibi kademeli olarak geri çekildiğini belirterek, kısa vadede piyasanın odağının Hürmüz Boğazı'ndan geçebilecek tanker sayısı ile Çin'de talep ve petrol ithalatının ne hızla toparlanacağı olacağını söyledi.
Washington ile Tahran arasında savaşı sona erdirmeyi amaçlayan mutabakatın da piyasalarda petrol arzının zamanla normale döneceği beklentisini güçlendirdiği belirtiliyor.
Fiyatlar savaş öncesine yaklaştı
Cuma günü Brent petrolün varil fiyatı 72 dolar civarında işlem gördü. Bu seviye, son dönemde görülen 120 doların üzerindeki zirvelerin oldukça altında ve ABD ile İsrail'in İran'a yönelik saldırıları öncesindeki fiyatlara yakın.
Öte yandan OPEC+, üretim planlarının yanı sıra yeni iç tartışmalarla da karşı karşıya. Birleşik Arap Emirlikleri'nin gruptan ayrılmasının ardından Irak, kendisine daha yüksek üretim kotası verilmesini talep ediyor.
OPEC+ bünyesinde 21 ülke yer alsa da son yıllarda üretim politikaları fiilen Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Kuveyt, Cezayir, Kazakistan ve Umman'dan oluşan yedi ülke tarafından yürütülüyor. Bu ülkeler, 2023'te üzerinde uzlaşılan günlük 1,65 milyon varillik gönüllü üretim kesintisini aşamalı olarak geri alıyor.
Reuters hesaplamalarına göre ağustos ayındaki artışın ardından bu ülkelerin piyasaya geri döndürmesi gereken yaklaşık 379 bin varillik kesinti kalacak. OPEC+'nın 2 Ağustos'taki bir sonraki toplantısında benzer büyüklükte yeni bir artış kararı alması halinde 2023'teki gönüllü üretim kesintisi tamamen sona ermiş olacak.
