Bursa- OYAK Renault'da işçiler ek mesailer ve yoğun tempo ile üretime hız kesmeden devam ederken Mais CEO'su Bahaettin Tatoğlu ve Renault Türkiye CEO'su Lionel Jaillet yeni model Boreal lansmanında konuştu. Büyüme verilerinden bahseden CEO’lar verilen yatırım sözlerinin tutulduğunu, Boreal'in yapımında Türkiye çalışanlarının katkılarını vurguladı. “Üretim kapasitesini 340 binden 390 bine çıkardık” diyen CEO’lar Boreal'in hedefinin zirve olduğunu ve kapasite artışıyla üretimin artacağı ve fabrikanın büyümekte olan pazar payının daha da büyüyeceğini anlattı. CEO'ların 'istikrar', 'büyüme' ve 'zirve hedefi' söylemlerinin hükümetin ekonomi söylemlerine benzerliği dikkatleri çekti. Biz de Evrensel Gazetesi olarak bu büyümenin gerçek sahipleriyle fabrika CEO'larının yaptığı açıklamaları konuştuk.
‘Aldığımız mesai ücreti devlete gidiyor’
Açıklamalara öfkelenen Renault işçileri Clio 6 model araç için Cumhuriyet altını dağıtılacağı sözünün hala tutulmadığını belirterek "Şubat ayında altını vermeyerek mi tutuyorlar sözlerini. Onların tuttuğu tek söz patronun kasasını büyütmek" diyerek tepkisini dile getirdi. Diğer yandan artan üretim ve yeni model ile beraber bantta yaşanan aksamaların tamamının işçiye tempo baskısı ve pazar mesaisi olarak geri döndüğünü belirten Renault işçileri "60 saat mesai yapan arkadaşlar var, mesaiden şikayetçi değiliz. Yok, çünkü mesai yapmadan aldığımız yetmiyor. Mesailerle en azından vergiyi ödüyoruz. Aldığımız mesai devlete gidiyor. Çalışma süresinin kaç saatini kendimize çalışıyoruz ki zaten. Vardiyada 400’ün altına düşmüyoruz" diyerek vergi ve çalışma düzenini anlattı.
Renault’ta işe yeni giren işçiler hariç tüm işçiler 6. aydan itibaren yüzde 27’lik vergi dilimine girdi. Yani işçilerin yüzde 90’ından fazlası 27’lik dilimde. Vergi meselesinin ilk çözülmesi gereken mesele olduğunu belirten Renault işçisi “Banttan inen arabayı, otopark doluluğunu görünce insan kazandırdığını görüyor. Ne kadarı bize kalıyor? Kalandan bir de devlet vergisini kesiyor. Düzen harami düzeni kim ne koparırsa... Bize kalan fıtık, iki dilim baklava, alkış…" Bir araba kapısının ortalama ağırlığının 25-30 kilo olduğunu belirten işçiler bu kapıyı koşarak montajlıyor.
Tempoyu ve çalışma koşullarını değerlendiren Renault işçisi, "Doktora gidiyoruz. Renault'tan geliyoruz deyince, ‘17 gün rapor, fizik tedavi’ diyor daha bakmadan. CEO çıkıp büyüme masalı anlatacak diye bel, boyun, diz herkes sağlığından oluyor. Masal devam etsin, siz sözümüzü tutuyoruz deyin ama altını bile vermeyin" diyerek yaşananları anlattı.
‘Yabancıdan vergi almayıp işçinin sırtına binerek masala devam’
Hükümetin yabancı sermayeye sıfır vergi açıklamasını eleştiren Renault işçisi, “Vergiyi bizden alanlar çıkıp anlatıyor söyle büyüdük böyle büyüdük. Bakıyoruz patronlardan alınmış 3 kuruş vergi yok. Şimdi gelin sıfır vergi, iş kurun diyorlar. Yabancıdan vergi almayıp işçisinin sırtına binerek masala devam etmeyi düşünüyorlar. Memleketi bordrolu çalışanlar büyütüyor, kravatlılar götürüyor." dedi.
Üretim alanındaki ve sonrasındaki stresten kaynaklı antidepresan, uyuşturucu ve kumarın yaygınlaştığını ifade eden Renault işçisi ise “İşçiye kendi küfesi yetmiyor, bir küfe de hükümet atıyor. CEO utanmasa ‘işçileri fişe bağladık, elektrikle çalışıyorlar’ diye övünecek. Herkesin psikolojisi bozuk, herkes ay sonunu, krediyi, çocuklarının geleceğini düşünüyor. Düşününce içi kararan ya kendini uykuya yatırıyor ya kafayı kurtarıyor ya da hemen kurtulma hevesiyle kumara oturuyor” diye konuştu.
‘Yarın ne olacak diye bekleyerek ömür geçiyor’
Kendisine ve bütün işçilere eleştiride bulunan işçi, "Altını vermiyorlar suç sendikanın, vergiyi düzenlenmiyorlar suç hükümetin, zam vermiyor suç patronun. Yarın ne olacak diye bekleyerek ömür geçiyor. Şu olsa şaşırmam, bu olsa şaşırmam derken şaşkınlıktan gözümüzü kırpamaz olduk. Renault Basketbol Federasyonuna ana sponsor olmuş, kimin parasıyla? Beşliye teşvik, Koç’a teşvik bize sabır kimin parasıyla? Bekliyoruz ki iyi niyet gösterip birileri bizimle alakalı iyi kararlar alsın. Bekleyelim bakalım" diye konuştu.
Renault en büyüklerde 4’ncü, ihracatta 3’ncü
İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından her yıl açıklanan “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu raporunda 2024 yılında listenin 6'ncı sırasında yer alan Renault, 2025 yılında 4'üncülüğe yükseldi.
2024 yılında 175 milyar 482 milyon TL olan net satış gelirini bir yılda yüzde 47,5 oranında artırdı. 2025 yılında 258 milyar 751 milyon TL net satış geliri elde etti. Bu rakam Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) 2025 yılı yıllık enflasyon oranı yüzde 30,89’un çok üzerinde gerçekleşti. 2025 yılında yüzde 15,4’lük artışla ihracatını 4 milyar 324 milyon 587 bin dolara çıkardı ve listede 3’ncü sırada yer aldı.
2024 yılında 5 bin 434 olan çalışan sayısını 2025 yılında yüzde 3,5 artarak 5 bin 628 kişiye çıkaran Renault yüksek karların ardından 2026’nın şubat ayından itibaren sayıları bini bulan sözleşmeli ve EYT’li işçileri peyderpey işten attı. Fabrikada kalan işçilerin ortalama çalışma süresi 6-7 yıla düştü. Bütün sosyal haklar dahil ortalama bir işçinin aldığı aylık net ücret ise 79 bin 500 TL.
