İsrail'de Ultra-Ortodoks (Haredi) Yahudiler, ülke genelinde zorunlu askerliği protesto etmek için başta Tel Aviv olmak üzere pek çok kentte konvoylar oluşturarak yolları trafiğe kapattı.
The Times of Israel gazetesinin haberinde, asker kaçağı Haredi Tevrat Okulu öğrencilerinden bazılarının tutulduğu İsrail'in orta kesimindeki Beit Lid askeri cezaevine doğru yola çıkan yüzlerce araçlık bir konvoyun Kudüs çevresindeki ana yolları trafiğe kapattığı belirtildi.
Habere göre, askeri cezaevinin bulunduğu Kfar Yona yerleşimi sakinleri ise protestocuların yerleşime girişini engellemek için ellerinde İsrail bayraklarıyla yerleşimin girişinde toplanırken, polisler ve Haredi protestocular arasında gerginlik yaşandı.
İsrail polisi ise Haredi protestocuların 1 ve 6 numaralı otoyollarda uzun konvoylar oluşturduğunu, daha önce yapılan uyarıları dikkate almayarak trafiği tehlikeye attığını belirtti.
Polisten yapılan açıklamada, Haredi protestocuların araçlarından inerek otoyol şeritlerinde yürüdükleri, hem kendilerini hem de diğer sürücüleri tehlikeye attıkları belirtildi.
- Yolları trafiğe kapatan Haredilere tehdit ve saldırı
Protestoyu düzenleyen Ultra-Ortodoks grup tarafından yapılan açıklamada, İsrail’in orta kesiminde Aşdod kenti yakınlarındaki 7 numaralı karayolu üzerinde konvoydaki bir Haredi protestocunun aracının önünün kesildiği, camlarının kırıldığı ve içerideki yolcuların tehdit edildiği duyuruldu.
Bnei Brak kentinden yola çıkan bir konvoyun önünün ise Ayalon Otoyolu'nda bıçaklı ve sopalı bir kamyon sürücüsü tarafından kesildiği basına yansıdı.
Kudüs yakınlarındaki bir tünelde trafiği kapatan Haredi protestocu ile sürücüler arasında arbede çıktı.
Sosyal medyaya yansıyan görüntülerde, bir polis memurunun protestoculardan birine silah doğrulttuğu ve ardından fiziki müdahalede bulunduğu görüldü.
Kudüs’ün güneyindeki Beitar Illit kentinin Belediye Başkan Yardımcısı Gedalyahu Eisenstein'ın da aracından indirilerek darbedildiği aktarıldı.
Öte yandan İsrail basını, ülkenin kuzeyindeki Safed kenti yakınlarında ise bir Haredi protestocunun trafik kazasında yaralandığını da yazdı.
- Muhalefet, Haredilerin protestosundan Netanyahu'yu sorumlu tuttu
Ülke genelinde hayatı durma noktasına getiren protesto, İsrail muhalefetinin sert tepkisini de beraberinde getirdi.
Eski Başbakan Naftali Bennett, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından, gösteriler nedeniyle saatlerce trafikte kaldığını duyurdu.
Haredi toplumunu "ayrıcalıklı asker kaçakları" olarak nitelendiren Bennett, seçimleri kazanması halinde istihdama katılmayan ve askere gitmeyenlerin devlet ödeneklerini keseceğini belirtti.
Ana muhalefet lideri Yair Lapid ise X hesabından yaptığı açıklamada, Haredilerin protestosu nedeniyle Başbakan Benjamin Netanyahu'yu hedef aldı.
Lapid, "Lübnan'da her gün askerlerimiz hayatını kaybederken, Netanyahu askere gitmeyi reddedenlere 'askere gitmezseniz devletten bir kuruş bile alamazsınız' demek yerine, koalisyon ortaklarına çalışan ve orduya hizmet eden halkın parasını aktarmaya devam ediyor." ifadelerini kullandı.
Muhalefetteki İsrail Evimiz Partisi Genel Başkanı Avigdor Liberman ise sosyal medya hesabından Ultra-Ortodoks partilerin Haredi toplumunu rehin aldığını ve faturanın çalışan kesime kesildiğini savundu.
- Haredi siyasilerden polise tepki
İsrail'deki Haredi toplumunu temsil eden Birleşik Tevrat Yahudiliği lideri Yitzhak Goldknopf, göstericilerin tamamen barışçıl ve sorumlu davrandığını, demokratik haklarını kullanan vatandaşların şiddete maruz kalmasının kabul edilemez olduğunu belirtti.
Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisi Milletvekili Meir Porush ise sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, yargı erki ve polis teşkilatını eleştirerek Haredi toplumunun hedef gösterildiğini savundu.
Porush, polisin göstericilere şiddet uygulayan saldırganlara karşı acilen harekete geçmesini talep etti.
Yaklaşık 10 milyon nüfuslu İsrail'de, Harediler nüfusun yaklaşık yüzde 13'ünü oluşturuyor. Harediler, dini gerekçelerle askerlik yapmayı reddediyor.
İsrail Yüksek Mahkemesi, 25 Haziran 2024'te, herkesin zorunlu askerlik yaptığı İsrail'de, Haredilerin askerlikten muaf tutulmasının yasal dayanağı olmadığına hükmetmişti.
Bu karara İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun hükümetindeki Haredi partiler şiddetle karşı çıkmış ve yeni bir zorunlu askerlik yasası hazırlanması için baskıları artırmıştı.
Söz konusu yasa konusunda uzlaşı sağlanamaması ülkede siyasi krize neden olmuştu.
