İngiltere'de Başbakan Sir Keir Starmer ile bağlantılı mülklere yönelik kundaklama saldırılarına ilişkin yürütülen soruşturma kapsamında Roman Lavrynovych kundaklama amacıyla komplo kurmaktan suçlu bulundu. Ancak Lavrynovych'in başbakan hakkında neredeyse hiçbir şey bilmediği anlaşılıyordu.
"EL" baş harfleriyle bilinen anonim yöneticisi ona bir mesajında şu ipucunu verdi:
"Bak, Britanya'da çok üst düzey bir kişinin evine saldırdın. Sana para göndereceğim, şehirden ayrılman gerekiyor."
Ama artık çok geçti. Lavrynovych saatler içinde tutuklandı.
22 yaşındaki Ukraynalı inşaat işçisi, İngiltere başbakanını hedefleyen saldırıda maşa olarak kullanılmıştı. Peki bunu kim yapmıştı?
Araştırmamız, kundaklama saldırısının; sabotaj, provokasyon ve yalanlardan oluşan, izi doğrudan Rus devletine kadar uzanan geniş kapsamlı bir kampanyanın yalnızca bir parçası olduğunu ortaya çıkardı.
BBC'nin ulaştığı mesajlara göre Lavrynovych'i yönlendiren EL, başka saldırılar karşılığında Rus vatandaşlığı teklif ediyor ve Devlet Başkanı Vladimir Putin'i övüyordu.
EL'in, bilgi savaşında casuslar ve propagandacılar tarafından eğitilmiş, Moskova'daki en üst düzey güç çevrelerine yakın genç bir Rus diplomat olduğuna işaret eden kanıtlar tespit ettik.
Adı Evgeny Lyukshin. 23 yaşında ve üst düzey bir yetkilinin oğlu.
Araştırmamız, Rus görevlilerin sabotaj ve provokasyon kampanyalarını sosyal medya ve Telegram üzerinden uzaktan yürüttüğünü ortaya koydu. Sahte aşırı sağcı ve sahte Müslüman gruplar oluşturularak İngiltere'de vandalizm eylemleri organize edildi, toplum içinde bölünme ve korku yaratılmaya çalışıldı.
Rusya merkezli hesaplar, Starmer'a yönelik kundaklama saldırılarının nedeni hakkında yalan bilgiler yaydı. Bu içerikler daha sonra aşırı sağcı İslam karşıtı aktivist Tommy Robinson gibi isimler tarafından da paylaşıldı.
Rusya'nın Londra Büyükelçiliği ise "Rusya'yı veya dışişleri bakanlığını yasa dışı faaliyetlerle ilişkilendirmeye yönelik her türlü girişimi reddediyoruz" açıklamasını yaptı.
Açıklamada ayrıca Rusya'nın "Birleşik Krallık veya halkı için herhangi bir tehdit oluşturmadığı ve Britanya'ya yönelik saldırgan niyetler taşımadığı" belirtildi.
Lyukshin sorularımıza yanıt vermedi. Ancak kendisiyle iletişime geçmemizden birkaç saat sonra, hakkında soru yönelttiğimiz propaganda kanallarından biri ortadan kayboldu.
'Ulusun şanı için çalış'
Ukrayna vatandaşı Lavrynovych ile Ukrayna doğumlu Romanya vatandaşı 27 yaşındaki Stanislav Carpiuc, İngiltere Başbakanı ile bağlantılı mülkleri ve bir aracı hedef almak için komplo kurmaktan Old Bailey Mahkemesi'nde suçlu bulundu.
35 yaşındaki Petro Pochynok ise kundaklama amacıyla komplo kurma suçlamasından beraat etti.
İlk yangın geçen yıl kuzey Londra'da, daha önce başbakana ait olan bir Toyota otomobilin ateşe verilmesiyle çıktı.
Bunu iki kundaklama saldırısı daha izledi. Bunlardan biri Starmer'ın daha önce yaşadığı apartman dairesinin girişine, diğeri ise Başbakanlık konutuna taşındıktan sonra kız kardeşinin eşine kiralanan evinin girişine yönelikti.
Ancak üç kişinin yargılandığı dava sıra dışıydı. Çünkü olayın gerçek muhatabı hiçbir zaman ortaya çıkarılamadı.
Dava yalnızca mali motivasyon üzerinde durdu. Lavrynovych'e saldırılar karşılığında para teklif eden anonim yöneticinin kimliği, bağlantıları ve motivasyonları özellikle gündem dışında bırakıldı.
Mahkemede bu kişi, Lavrynovych'in telefonunda kayıtlı olduğu şekliyle "EL Money" olarak anıldı. Ancak Telegram'da yalnızca "EL" baş harflerini kullanıyordu.
EL, Lavrynovych'i Telegram üzerinden işe aldı. Onu Londra'da iş arayan Ukraynalıların bulunduğu bir grupta bulmuştu.
Masum görünen bu ilk temasın ardından Lavrynovych'e giderek daha ciddi suçlar verildi. Önce afiş asması, ardından duvar yazıları yazması ve sonunda kundaklama eylemleri yapması istendi.
Lavrynovych yaptıklarının yanlış olduğunu biliyordu ancak para kazanma umuduyla devam etti.
Mahkemede EL'e ait yalnızca sınırlı sayıda mesaj gösterildi. Bunların tamamı Lavrynovych ve Carpiuc'a gönderilmişti. Mesajlar, EL'in resmi bir Rusça kullandığını ve Ukraynacasının çok daha zayıf olduğunu ortaya koyuyordu.
Ancak açık kaynak araçları kullanarak EL'in daha geniş faaliyetlerini ortaya çıkarmayı başardık.
EL'in ideolojisi ve hedefleri son derece açıktı.
Telegram'daki çeşitli kanallarda EL hesabından gönderilen mesajlar, onun Putin'i ve Rusya'yı övdüğünü, Ukrayna halkına saldırdığını ve Rusya'nın anlatılarını yaydığını gösteriyor.
Bir sohbet grubunda ise "Putin'in beyaz ırkın lideri olduğu açıktır" paylaşımı yaptı.
EL, Londra'daki Ukraynalılar için açılmış iş ilanı gruplarında "grafiti yapmak için ressamlar" aradığını yazıyordu. Ancak başka sohbet gruplarında Ukraynalılar için son derece aşağılayıcı Rusça ifadeler kullanıyordu.
Rusya'nın 2022'de başlattığı geniş çaplı işgalden bu yana savaş halinde olan Ukrayna'daki askerlik merkezlerine yönelik saldırıları teşvik etti.
"Beyaz Slav ırkını" destekleyen kişilerin, Rusya'nın Roma İmparatorluğu'nun mirasçısı olduğu inancına gönderme yapan "gerçek Üçüncü Roma"ya katılması gerektiğini söyledi.
EL şöyle yazdı:
"Düşmanlarınıza karşı ulusun şanı için çalışın."
Daha sonra kundaklama saldırıları için ödül olarak bin dolar ve Rus vatandaşlığı teklif etti.
EL aynı zamanda kimliğine ilişkin bazı ipuçları da veriyordu.
Başka Telegram gruplarında Rus kullanıcılara NATO ve CIA belgelerine erişim sağlayabileceğini söyledi.
"Babam bunların bir kısmını bana sızdırıyor. Avrupa'ya boşuna gitmedi" diye yazdı.
İslamofobiyi yükseltmeyi amaçladı
Mahkemede, Lavrynovych'in EL'in talimatıyla astığı afişlerin gerçekte neyin reklamını yaptığına hiç değinilmedi.
Bu afişler, "Direct Action UK" adlı sözde aşırı sağcı bir grubu tanıtıyordu.
Grup kendisini İngiltere'de doğal olarak ortaya çıkmış yerel bir oluşum gibi göstermeye çalışıyordu.
Ancak araştırmamız, Direct Action'ın Rus görevliler tarafından İngiltere'deki sıradan insanlar arasında bölünme yaratmak amacıyla internet ortamında oluşturulduğunu ortaya koydu.
Grup içindeki mesajlar Moskova saat dilimini kullanıyordu.
Kiril harfleri içeriyordu.
Ayrıca para birimi gösteriminde İngiliz usulünün aksine sterlin işaretini rakamların önüne değil sonuna koyuyorlardı.
Direct Action'ı yöneten hesaplar, özellikle EL'in hesabı, başka kanallar üzerinden Rus siyasi hedeflerini destekliyor ve kendi aralarında Rusça iletişim kuruyordu.
Direct Action ilk kez 2024 sonbaharında, Southport cinayetlerinin ardından yaşanan olaylardan sonra ortaya çıktı.
Grubun propagandası bu olaylarda çekilen görüntüleri kullanıyordu.
Afişlerin yönlendirdiği sosyal medya hesaplarında Başbakan Keir Starmer'ı hain olarak gösteren videolar yer alıyordu.
Bu hesaplar Müslümanlara karşı nefreti teşvik ediyor, şiddet ve kundaklama eylemleri için para teklif ediyor, camilere ve polise yönelik saldırıları özendiriyordu.
Direct Action ayrıca Tommy Robinson'u da yüceltiyordu.
Grup bir paylaşımında şu ifadeyi kullandı:
"Bu bir savaş."
Ancak Direct Action sahte bir oluşum olmasına rağmen gerçek saldırılara yol açtı.
Geçen yıl Londra'da grup tarafından İslamofobik yazılamalar için para teklif edilmesinin ardından altı cami ve bir İslam okulu tahrip edildi.
Başkentin güneyindeki Croydon'dan doğusundaki Leyton'a kadar birçok caminin üzerine "remigration" (geri göç) ve "Stop Islam" (İslam'ı durdurun) gibi sloganlar sprey boyayla yazıldı.
Direct Action, bu vandalizm görüntülerini gösterişli sosyal medya videolarına dönüştürerek nefreti büyütmeye ve korku yaratmaya çalıştı.
Leyton'da bir cami ile ilkokulun hedef alındığı saldırının ertesi sabahı EL, Londra'da iş arayan Ukraynalıların bulunduğu bir gruba masum görünen bir ilan bıraktı:
"Bugün yarı zamanlı iş! Leyton bölgesi. İki binanın fotoğrafını çekmeniz gerekiyor."
EL, vandalizmin sonuçlarını gösteren görüntüleri istiyordu. Böylece saldırılar internette daha geniş kitlelere yayılabilecekti.
Mahkemede anlatıldığına göre, Direct Action'ın sahadaki görünen desteği de kurgudan ibaretti ve yalnızca insanlara para ödenmesi sayesinde var olabiliyordu.
Lavrynovych'in EL için yaptığı eylemler de ideolojik nedenlerden değil, tamamen para kazanma amacıyla gerçekleştirilmişti.
Irkçılık karşıtı örgüt "Hope Not Hate", Direct Action'ı araştırdı ve geçen yıl şubat ayında, yani başbakanla bağlantılı kundaklama saldırılarından aylar önce, endişelerini terörle mücadele polisine bildirdi.
Hope Not Hate, grubun arkasında Rusların olduğu sonucuna vardı.
Örgüt ayrıca yetkililere, grubun arkasındaki kişilerin İngiltere'de bir camiye ya da açıkça Müslümanlara ait bir hedefe yönelik "terör saldırısı gerçekleştirmek üzere" insanları yönlendirmeye çalışıyor olabileceğini bildirdi.
Ancak Hope Not Hate'ın genel müdürü Nick Lowles'a göre kendilerine hiçbir yanıt verilmedi.
Hope Not Hate, Direct Action ve grubun arkasındaki kişiler hakkında yürütülen BBC araştırmasında da yer aldı.
Müslüman karşıtı nefret suçlarını izleyen Tell Mama adlı kuruluş da terörle mücadele polisine kanıtlar sundu ve Direct Action'ın bir Rus operasyonu gibi göründüğü sonucuna ulaştı.
Kuruluş yalnızca raporlarının iletildiği yönünde bir teyit aldı ve bunun dışında polis tarafından herhangi bir geri dönüş yapılmadı.
Tell Mama'nın genel müdürü Iman Atta, bu tür faaliyetlerin polis tarafından yeterince ciddiye alınmadığına inandığını söyledi.
Atta, camilere zarar verilmesi ve toplumda bölünme yaratılması için kripto para teklif eden bir grubun varlığının Müslüman topluluklar açısından endişe verici olduğunu belirtti.
Atta şöyle konuştu:
"Bu sadece internette yaşanan bir şey değil. Doğrudan sokaklarımızdaki mala zarar verme suçlarına, şiddet eylemlerine ve terör faaliyetlerine dönüşüyor."
Londra Emniyet Müdürlüğü, BBC'ye yaptığı açıklamada, Müslüman karşıtı nefret suçları kapsamında yedi ayrı mala zarar verme olayını soruşturduğunu söyledi.
Açıklamada henüz herhangi bir tutuklama yapılmadığı ve suçların birbiriyle bağlantılı olup olmadığı konusunda "tüm ihtimallerin değerlendirildiği" ifade edildi.
Nefret broşürleri
EL, sahte aşırı sağcı grupları yönetmeye başlamadan önce Takbir Foundation (Tekbir Vakfı) adlı sahte bir İslami organizasyonun kurulmasına yardım etmişti.
Bunu tespit etmemizi sağlayan şey, EL'in Telegram hesabındaki kullanıcı adının daha önce bu sahte vakfın adını taşımasıydı.
Takbir Foundation, Müslümanları İngiltere'de "kutsal yazılamalar" yapmaya teşvik etmeye çalışıyordu.
Ancak gerçek amacı açıktı:
Bu vandalizm eylemleri aracılığıyla aşırı sağı kışkırtmak.
Daha sonra kendilerini dindar Müslümanlar gibi gösteren Telegram hesapları, hiçbir kesinti olmadan agresif İslam karşıtı bir çizgiye geçerek Direct Action'ın propagandasını yapmaya başladı.
Müslümanlara yönelik bir Telegram grubunda, "El" adlı başka bir hesap şu paylaşımı yaptı:
"Takbir Foundation, İngiltere genelindeki cihad faaliyetlerine mali destek sağlamaya adanmıştır. Ey mücahitler, cesur olun ve yaklaşan hilafete elinizi uzatın."
Vakıf, tek bir noktaya yapılacak yazılama için 150 sterline kadar ödeme teklif ediyor ve şu ifadeyi kullanıyordu:
"Bu, Allah'ın sözünü yaymak için verilen helal paradır."
Ancak daha sonra Direct Action'ın aslında aşırı sağcı olmayan insanlara para ödeyerek eylem yaptırması gibi, Takbir Foundation da İslami sloganlar yazmaları için Müslüman olmayan kişilere para teklif ediyordu.
İslam'a herhangi bir atıfta bulunmadan, "Michael John" adlı sahte bir Facebook hesabının "cömert bütçeli ücretli bir iş fırsatı" ilanına ayrı ayrı yanıt veren iki Bristol grafiti sanatçısının izini sürdük.
Her ikisinden de şehir merkezindeki eski bir Debenhams mağazasının duvarına İslami şahadet ifadesini Arapça olarak sprey boyayla yazmaları istendi. Ayrıca kentteki bir Muhafazakâr Kulüp binasına da bir Kuran ayeti yazılamaları talep edildi.
Sanatçılara, grafitilerin uygulanacağı noktaların açıkça işaretlendiği bina fotoğrafları gönderildi. Bu yöntem, EL'in İslamofobik grafitilerle hedef alınmasını istediği camilerin fotoğraflarını gönderirken kullandığı yöntemle aynıydı.
Grafiti sanatçılarına ödeme teklifinin Takbir Vakfı tarafından yapıldığı belirtildi. Ancak her ikisi de talep edilen eylemleri yasa dışı bularak işi kabul etmedi.
EL ile Takbir Foundation arasındaki bir başka bağlantı, onun ve kurduğu sahte grupların sıradan insanlar arasında nasıl provokasyon yaratmaya çalıştığını gösteriyor.
EL, Roman Lavrynovych'e Müslüman karşıtı bir afiş vermişti.
Afiş, 1992 yılında Hindistan'daki tarihi bir caminin sağcı Hindu gruplar tarafından yıkılmasına atıfta bulunarak, sanki bir Hindu tarafından hazırlanmış gibi tasarlanmıştı.
Afişte şu ifade yer alıyordu:
"Her kapatılan cami = 100 daha az suç."
Lavrynovych'ten bu afişi batı Londra'daki Southall bölgesinde, büyük bir cami olan Southall Merkez Mescidi'nin bulunduğu bir caddeye asması istendi.
Lavrynovych'in bu görevi yerine getirip getirmediği bilinmiyor.
Ancak araştırmamız sırasında Takbir Foundation'ın Facebook hesabının aynı afişin fotoğrafını paylaştığını tespit ettik.
Fotoğrafta afiş bir tuğla duvara yapıştırılmış gibi görünüyordu.
Paylaşım, Müslüman topluluklara yönelik bir Facebook grubunda yayımlanmıştı.
Mesajda şu ifade kullanılmıştı:
"Southall Merkez Mescidi yakınlarında nefret içerikli broşürler bulundu."
Böylece EL bir yandan İngiltere sokaklarına nefret ekiyor, diğer yandan sahte vakfı aracılığıyla aynı mesajın Müslüman topluluklar içinde yayılmasını sağlıyordu.
Başbakanın mülklerine yönelik saldırılar da internet üzerindeki propaganda faaliyetlerinde kullanıldı.
Rusya merkezli hesapların sosyal medyada yaydığı yalanlardan biri özellikle geniş yankı buldu.
Bu iddiaya göre üç Ukraynalı şüpheli de erkek seks işçileriydi ve yangınlar kişisel bir seks skandalının sonucuydu.
Bu iddiaların tamamı yanlıştı.
Şüpheliler başbakanı kişisel olarak tanımıyordu.
Ayrıca seks işçisi de değillerdi.
Ancak bu yalan, EL'in sahte aşırı sağcı grubu Direct Action tarafından öne çıkarılan isimlerden biri olan Tommy Robinson tarafından benimsendi.
Gerçek adı Stephen Yaxley-Lennon olan Robinson, X platformunda Sir Keir Starmer'ın Ukraynalı erkek seks işçileriyle ilişki yaşadığını iddia etti.
Ayrıca başbakan ile şüphelilerin birlikte gösterildiği sahte bir görsel paylaştı.
Putin'in özel temsilcisi Kirill Dmitriev de Robinson'ın olayla ilgili paylaşımlarından birini yeniden paylaştı.
'Şiddeti teşvik edin'
Bu saldırılar, son beş yılda Avrupa'yı etkileyen ve Ukrayna ile müttefiklerini hedef alan Rusya destekli sabotaj dalgasının özelliklerini taşıyor. Bu eylemler, demiryolu hatlarındaki patlamalardan İngiltere'ye gitmek üzere olan uçaklara yerleştirilen yangın bombalarına kadar uzanıyor.
Rusya, şiddet, sabotaj ve casusluk faaliyetleri yürütmeleri için insanları para karşılığında "vekil aktörler" olarak kullanıyor. Bu yapılarda birden fazla aracı katman bulunabiliyor ve bu da Rusya'nın olaylarla bağlantısını inkâr etmesini kolaylaştırıyor. Rusya içinde de bu tür operasyonları yürüten çeşitli kuruluşlar bulunuyor ve bunların tamamı resmi olarak devlet yapısının parçası değil.
Ukraynalılar, Avrupa genelinde Rus sabotaj ağlarının en sık hedef aldığı gruplardan biri. Ukrayna Ulusal Polisi, yakın zamanda Avrupa Birliği ile ortak yürütülen bir operasyon sonucunda ortaya çıkarılan ve İngiltere'nin de aralarında bulunduğu 11 ülkede sabotaj planlayan bir Rus ağındaki katılımcıların üçte birinin Ukraynalı olduğunu açıkladı.
Kıdemli araştırmacı Vitaliy Sova, "Bu yöntem Ruslar için daha kolay. Çünkü böylece ortaklarımızın ve Avrupa ülkelerinin gözünde Ukrayna'nın itibarına zarar veriyorlar" dedi.
Ancak Sova'ya göre sabotajcı devşirenlerin ilgisini çoğu zaman milliyet değil yaş çekiyor. Sosyal medya üzerinden ulaşılan gençlere, genellikle masum görevler gibi gösterilen küçük suçlar karşılığında "kolay para" teklif ediliyor. Daha sonra ise yeni görevleri reddetmeye çalışan kişiler şantajla karşı karşıya kalıyor.
Amerika Birleşik Devletleri de uzun süredir Rusya'nın hibrit savaş faaliyetlerinin hedeflerinden biri. Bunun örneklerinden birinde ABD, devlet kontrolündeki medya kuruluşu Rybar'ı "uyuşmazlık yaratmak, toplumsal bölünmeyi teşvik etmek, siyasi ve ırksal kutuplaşmayı körüklemek ve nefreti ile şiddeti teşvik etmek" amacıyla hareket etmekle suçladı.
Rybar, İngiltere hükümeti tarafından da yaptırım listesine alındı. Londra, kuruluşun "Kremlin'in klasik manipülasyon taktiklerini kullandığını" açıkladı.
Rybar, 2024 ABD başkanlık seçimleri öncesinde TEXASvsUSA adlı çevrimiçi bir kampanya yürüttü. Kampanya, ABD sınırından geçen belgesiz göçmenler meselesini kullanarak gerçek bir aktivizm hareketi gibi görünmek üzere tasarlanmıştı.
Hope Not Hate, TEXASvsUSA kanalını oluşturan Telegram hesabını tespit etti. Aynı hesabın daha sonra İngiltere odaklı beş ayrı kanal daha kurduğu ortaya çıktı. Bunlardan biri, 2024 yazındaki olayların ardından ortaya çıkan Radio Southport adlı kanaldı.
Bu kanalların tamamı Birleşik Krallık hakkında sürekli karamsar bir tablo çiziyor, göçmenlere ve Müslümanlara yönelik ırkçı içerikler yayıyordu. Bu yöntem, Direct Action'ın kullandığı modelle aynıydı.
Sohbet grubundaki Kremlin bağlantılı Rus
Direct Action Telegram sohbet grubunda, dışişleri bakanlığıyla ilişkili Rus seçkinlerinin bir üyesini belirledik: "EL" baş harfleri İngiltere başbakanına yönelik saldırıyı yönlendiren kişiyle eşleşen Evgeny Lyukshin.
Lyukshin, Rybar'ın kurduğu Radio Southport kanalının özel sohbet grubunda da yer alıyordu. Ayrıca Wagner Grubu'nu öven başka bir sohbet grubunun üyesiydi. Rusya'nın kontrolündeki bu grubun kurucusu Yevgeny Prigojin, hayattayken Rybar'ın finansörleri arasında bulunuyordu.
Rusya Dışişleri Bakanlığı'nın yayımladığı bir fotoğrafta ise Lyukshin, şubat ayında Moskova'da düzenlenen Diplomatlar Günü etkinliğinde Dışişleri Bakan Yardımcısı Alexander Gruşko'nun arkasında görülüyor. Etkinlikte Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da bir konuşma yaptı.
Lyukshin'in sosyal medyada paylaştığı başka bir fotoğraf onu Moskova'daki Dışişleri Bakanlığı'nın otoparkında gösteriyordu. Bir başka fotoğrafta ise bir Rus büyükelçiliğine ait giriş kartı yer alıyordu. Başka bir görüntüde ise askeri kıyafet giymiş halde ve elinde mermilerle poz veriyordu.
23 yaşındaki Lyukshin, daha önce Danimarka'daki Rus Büyükelçiliği'nde müsteşar olarak görev yapan kıdemli bir Rus diplomatın oğlu.
Bu durum, babasının Avrupa'da bulunmuş olması nedeniyle hassas belgelere erişmiş veya bu belgeler hakkında bilgi sahibi olmuş olabileceği anlamına geliyor. Bu ayrıntı, EL'in Telegram'da yaptığı bir paylaşımla da örtüşüyor. EL, NATO ve CIA belgelerine erişebildiğini çünkü babasının Avrupa'da bulunduğunu yazmıştı.
Lyukshin, Rusya Dışişleri Bakanlığı'nın kontrolündeki diplomasi akademisi olan Moskova Devlet Uluslararası İlişkiler Enstitüsü'nde (MGIMO) eğitim aldı. Rybar'ın burada bir "medya okulu" bulunuyor.
BBC'nin ulaştığı, Lyukshin'in yöneticisi olduğu bir MGIMO öğrenci grubunda, eğitim programının bir parçası olarak "Rusya yanlısı propaganda yürütülmesinin" tartışıldığı görüldü.
Öğrenciler arasında paylaşılan kamuya açık Telegram gruplarından biri de Lyukshin'in kurduğu "The Lost Britain" (Kayıp Britanya) adlı kanaldı. Lyukshin burada İngilizce yaptığı paylaşımlarda, vergi mükelleflerinin parasının "Ukrayna'ya destek" yerine İngiltere Ulusal Sağlık Sistemi'ne (NHS) aktarılması gerektiğini savunuyordu.
Rybar'ın Telegram'da paylaştığı bir fotoğrafta Lyukshin'in, "Rybar'ın kılavuzlarıyla eğitim almış geleceğin diplomatları" arasında yer aldığı görüldü. Fotoğrafta yüzü bulanıklaştırılmıştı. Ancak BBC, onun giydiği ayırt edici kapüşonlu üstü sosyal medyada paylaştığı başka fotoğraflarla eşleştirerek kişinin Lyukshin olduğunu tespit etti.
Fotoğrafta Lyukshin, kuruluşun yöneticisi Mikhail Zvinchuk ile birlikte görüntüleniyordu. Zvinchuk, Birleşik Krallık tarafından yaptırım uygulanan isimlerden biri. Ayrıca ABD makamları tarafından TEXASvsUSA kampanyası nedeniyle aranıyor.
Zvinchuk'un Putin ile yakın ilişkileri bulunuyor ve Rusya Devlet Başkanı tarafından Ukrayna savaşı için oluşturulan "özel çalışma gruplarında" görev yapıyor.
Lyukshin'in eğitim aldığı Rybar programı, iki yıl önce Kremlin'in talimatıyla oluşturulan geniş kapsamlı bir "bilgi savaşı" programının parçasıydı.
Program, Putin'in başkanlık yönetimi ile Andrey Sushentsov tarafından ortaklaşa yürütülüyor. Sushentsov, Putin ile yakın ilişkileri ve demokrasi ile güvenliği tehdit eden politikalardaki rolü nedeniyle Avrupa Birliği yaptırımlarına tabi tutulmuş bir isim.
Programda ders verenler arasında eski istihbarat görevlileri ve Putin'e yakın isimler bulunuyor.
Bunlardan biri Andrey Bezrukov. Bezrukov, yıllarca Batı ülkelerinde sahte kimlikle çalışan bir Rus casusuydu. Ölmüş bir Kanadalı'nın kimliğini kullanarak faaliyet yürütmüş, daha sonra 2010 yılında FBI operasyonuyla yakalanmıştı.
Bezrukov ve yine sahte kimlik kullanan eşinin hikâyesi, kısmen The Americans adlı televizyon dizisine ilham kaynağı oldu.
Programın eğitmenlerinden bir diğeri ise Sergey Nalobin. Nalobin uzun süredir casusluk faaliyetleriyle suçlanıyor ve geçmişte Rusya'nın Londra Büyükelçiliği'nde görev yaptı.
Lyukshin daha önce Rusya'nın en prestijli askeri eğitim kurumlarından biri olan Birinci Moskova Harp Okulu'nda eğitim gördü. Ailesi tarafından internette paylaşılan fotoğraflarda onu askeri üniforma içinde görmek mümkün. Bu fotoğraflardan birinin Kremlin'de çekildiği belirtiliyor.
Evgeny Lyukshin'in gerçekten EL olup olmadığını kesin olarak bilmiyoruz.
Kendisine, EL olduğuna dair elimizdeki kanıtları ayrıntılı biçimde sunarak ulaştığımızda herhangi bir yanıt vermedi.
Ancak Lyukshin, Birleşik Krallık'ta nefret yaratmak amacıyla Rus görevliler tarafından kurulan sahte aşırı sağcı grubun içindeydi. Kişisel bilgileri EL'in kullandığı bilgilerle örtüşüyor, bilgi savaşı konusunda eğitim almış durumda ve Putin'e yakın isimlerle çevrili bir ağın içinde yer alıyor.
Başbakanı hedef alan saldırılarla ilgili elde ettiğimiz bulguları, Salisbury'deki sinir gazı saldırısı ve Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sırasında görev yapan eski Muhafazakâr Partili Savunma Bakanı ve Güvenlik Bakanı Ben Wallace'a sunduk.
Wallace, ortaya çıkan kanıtların Rusya'nın "İngiliz devletine karşı son derece bilinçli ve açık bir tırmanış stratejisi" yürüttüğünü gösterdiğini söyledi.
Wallace'a göre İngiltere Başbakanı ile bağlantılı mülklere saldırı düzenlenmesi, Rus politikasında önemli bir değişime işaret ediyor.
"Bu tür bir karar düşük seviyeli bir kişinin alabileceği bir karar olmazdı. En üst düzeyden gelmiş olması gerekir" dedi.
Londra Terörle Mücadele Polisi Başkanı Helen Flanagan ise saldırıların amacının açık olduğunu söyledi.
Flanagan'a göre hedef, "başbakanı korkutmak, endişe yaratmak ve İngiltere'ye saldırmaktı."
Ancak Flanagan, polisin EL'in kimliğini veya kimin adına hareket ettiğini kanıtlayamadığını belirterek, "Bunun devlet destekli bir tehdit olduğuna işaret eden herhangi bir kanıtımız bulunmuyor" dedi.
Buna rağmen kaynaklar, hem İngiltere hem de Ukrayna makamlarının kendi iç değerlendirmelerinde kundaklama saldırılarının arkasında Rusya'nın olduğu sonucuna vardığını söyledi.
BBC'nin Lyukshin ile iletişime geçmesinden ve onun Radio Southport Telegram kanalının üyesi olduğunu bildiklerini söylemesinden yalnızca birkaç saat sonra dikkat çekici gelişmeler yaşandı.
Radio Southport kanalı aniden ortadan kayboldu.
Bununla birlikte Rybar tarafından oluşturulan ve İngiltere'de nefret duygularını körüklemeyi amaçlayan dört başka kanal da silindi.
Ayrıca Lyukshin'in Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı ile birlikte göründüğü fotoğraf da bir Rus haber sitesinden kaldırıldı.
Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. .
