Haber Merkezi
İran ile yaşanan savaşın sona ermesinin ardından İsrail ve Yunanistan'ın Ege Denizi üzerinde yeniden ortak askeri tatbikatlara başlaması, son yıllarda adım adım inşa edilen Türkiye'yi çevreleme stratejisinin yeni bir halkası olarak değerlendiriliyor. Tatbikatın zamanlaması ve kapsamı, Tel Aviv ile Atina arasındaki askeri iş birliğinin artık rutin bir eğitim faaliyetinin ötesine geçtiğine işaret ediyor.
İsrail basınında yer alan haberlere göre, Ege semalarında gerçekleştirilen son tatbikatta İsrail Hava Kuvvetleri, Yunanistan'a ait F-16 savaş uçaklarına havada yakıt ikmali desteği sağladı. Kanal 12 televizyonu, iki ülke hava kuvvetlerinin son yıllarda eğitim, istihbarat paylaşımı ve uzun menzilli operasyon senaryoları üzerinde yoğun şekilde çalıştığını aktarırken, bu ortaklığın İsrail'in Doğu Akdeniz'deki daha geniş stratejik planının bir parçası olduğunu vurguladı.
Askeri ortaklık yıllar içinde güçlendi
Bu gelişme, Türkiye ile yaşanan siyasi ve jeopolitik gerilimlerin gölgesinde şekillenen İsrail-Yunanistan savunma ortaklığının yeni bir aşamaya ulaştığını gösteriyor. Özellikle son yıllarda iki ülke, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nin de dahil olduğu üçlü mekanizmalar üzerinden askeri koordinasyonu artırırken; hava, deniz ve özel kuvvetler alanlarında çok sayıda ortak tatbikat gerçekleştirdi.
İsrail'in Yunanistan'da pilot eğitimi için kurduğu uluslararası uçuş eğitim merkezi, iki ülke arasındaki savunma bağlarının kurumsallaşmasının en dikkat çekici örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Buna ek olarak "Blue Flag", "Iniochos" ve çeşitli deniz tatbikatlarında İsrail savaş uçakları ve savaş gemileri düzenli olarak Yunanistan ile ortak faaliyet yürütüyor. Bu tatbikatlarda uzun menzilli harekât, hava savunmasının aşılması, elektronik harp ve ortak komuta-kontrol senaryoları üzerinde çalışıldığı biliniyor.
Doğu Akdeniz'de Türkiye'yi dengeleme arayışı
Doğu Akdeniz'de enerji rekabetinin kızıştığı dönemde İsrail, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi arasında geliştirilen siyasi ve askeri yakınlaşma da Ankara tarafından yakından takip ediliyor. Özellikle EastMed projesi, deniz yetki alanları tartışmaları ve Türkiye'nin "Mavi Vatan" politikası sonrasında Tel Aviv ile Atina'nın güvenlik alanındaki koordinasyonunu artırması, Ankara'da Türkiye'yi dengeleme girişimi olarak yorumlandı.
Haziran ayında Yunanistan Deniz Kuvvetleri Komutanı Dimitrios Evangelos Kataras'ın İsrail'e giderek Donanma Komutanı Eyal Harel ile görüşmesi de bu sürecin önemli adımlarından biri oldu. Taraflar, deniz güvenliği, ortak operasyon kabiliyeti ve askeri iş birliğinin daha da geliştirilmesini ele aldı.
İran savaşının ardından dikkat çeken zamanlama
İran ile yaşanan savaşın hemen ardından Ege semalarında ortak askeri tatbikatların yeniden başlatılması, İsrail ile Yunanistan'ın Türkiye'ye yönelik askeri ve stratejik koordinasyonunu derinleştirme iradesinin yeni bir göstergesi olarak yorumlanıyor.
İsrail'in savaş sürecinde edindiği operasyonel tecrübeyi Yunanistan ile paylaşması, havada yakıt ikmali gibi ileri seviye kabiliyetleri ortak senaryolarda test etmesi ve Ege'yi bu faaliyetlerin merkezi haline getirmesi, Ankara'nın güvenlik kaygılarını artıran bir tablo ortaya koyuyor.
Bölgesel istikrar söylemine rağmen, son yıllarda peş peşe gerçekleştirilen ortak tatbikatlar ve savunma iş birlikleri, iki ülkenin Türkiye'nin Doğu Akdeniz ve Ege'deki stratejik pozisyonunu zayıflatmaya dönük koordinasyonunu artırdığı yönündeki eleştirileri yeniden gündeme taşıyor.
Ankara'nın yakından izlediği süreç
Tel Aviv ve Atina resmi açıklamalarında iş birliğinin bölgesel güvenlik ve istikrar amacı taşıdığını savunsa da, son yıllarda atılan adımların önemli bölümünün Türkiye ile yaşanan anlaşmazlıkların gölgesinde şekillenmesi dikkat çekiyor.
Ege ve Doğu Akdeniz'de Türkiye'nin askeri ve diplomatik etkisini zayıflatmaya yönelik girişimlerin artması, iki ülke arasındaki savunma ortaklığının Ankara açısından yakından izlenen başlıklardan biri olmayı sürdürüyor.
