Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), Mesleki Eğitim Merkezi (MESEM) programı kapsamında öğrencilerin eğitim düzeni ve yaşanan iş kazalarına ilişkin TBMM'ye verdiği soru önergesi yanıtlarında ayrıntılı bilgi paylaştı.
MEB'in yanıtına göre MESEM öğrencileri haftada bir veya iki gün okulda teorik eğitim alırken, üç veya dört günlerini işletmelerde beceri eğitimiyle geçiriyor.
Bakanlık, işletmelerdeki beceri eğitiminin mevzuat gereği hafta içi günlerde ve günlük 8 saati aşmayacak şekilde planlandığını belirtti. Sanayi dışı sektörlerde ise il istihdam ve mesleki eğitim kurulu kararıyla gece eğitimi de yapılabiliyor; bu eğitimler de günde 8 saati ve saat 22.00'yi geçmiyor. Yoğunlaştırılmış eğitim programında, haftalık azami çalışma süresi aşılmamak ve veli ya da reşit öğrencinin talebi olmak kaydıyla işletme eğitimi haftada 6 güne kadar çıkabiliyor.
Genelge sonrası binlerce işletmeyle sözleşme feshedildi
Öğrencilerin iş sağlığı ve güvenliğini korumak amacıyla 2 Şubat 2024'te "Mesleki Eğitimde İş Sağlığı ve Güvenliği" genelgesi yayımlandı. MEB'e göre genelge sonrası 2024 sonuna kadar 253 bin 940 işletme incelendi; bunlardan 23 bin 252'si uygun bulunmayarak sözleşmesi sonlandırıldı. 2025'te de uygun olmayan işletmelerle yeni sözleşme yapılmadı. Bakanlık, iş kazalarının önlenmesi için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile iş birliği yürüttüğünü ve taşra teşkilatında ilgili personele iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri verildiğini bildirdi.
2016'dan bu yana 3 bin 80 iş kazası
MEB'in yanıtında, gerekli önlemler alınması şartıyla "tehlikeli ve çok tehlikeli" işler sınıfındaki iş yerlerinde de mesleki eğitim alınabildiği belirtildi. Bakanlık kayıtlarına göre 2016'dan bu yana MESEM kapsamında 3 bin 80 iş kazası meydana geldi; bu kazaların 13'ü ölümle sonuçlandı. Kazalar sonucunda 20 öğrencinin tedaviye ihtiyacı olmadığı, 60 öğrencinin ise hastanede yatılı tedavi gördüğü ifade edildi. Bakanlık, iş güvenliği ihlali nedeniyle feshedilmiş bir MESEM protokolü bulunmadığını da kaydetti.
MEB ayrıca, öğrencilerin işletmelerde bulunmasının "çocuk işçiliği" kapsamında değerlendirilmediğini, programın amacının öğrencileri "ucuz iş gücü" olarak kullanmak değil, teorik ve pratik eğitimi bütünleştirerek mesleki beceri ve iş sağlığı-güvenliği kültürü kazandırmak olduğunu savundu.
İSİG: En az 20 ölüm
MEB'in açıkladığı 13 ölüm rakamına karşılık, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi'nin (İSİG) verileri farklı bir tablo ortaya koyuyor. İSİG'in tespitlerine göre 2023'ten bu yana en az 20 MESEM öğrencisi çalışırken hayatını kaybetti.
