Türkiye'nin Tarihi Kalesindeki 1700 Yıllık Gizem Sonunda Çözüldü

Diyarbakır’ın Çınar ilçesinde, Roma İmparatorluğu döneminde askeri yerleşim merkezi olarak işlev gören 3 bin yıllık Zerzevan Kalesi’nde yürütülen arkeolojik çalışmalar, dünya tarihi açısından büyük bir keşfe sahne oldu.

UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alan tarihi kalede, gizemli Mithras dinine ait yer altı tapınağının 1700 yıl önce mühürlenerek faaliyetine son verildiği bilimsel olarak kanıtlandı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı koordinasyonunda, valilik, üniversiteler ve çeşitli kurumların desteğiyle 2014 yılından bu yana sürdürülen kazılar, Roma’nın sınır garnizonundaki dinsel dönüşümü gözler önüne serdi.

Detaylar 👇Mithras Tapınağı’nın giriş kapısında 2017 yılında tespit edilen ancak uzun süre anlamlandırılamayan yazıt, Mardin Artuklu Üniversitesi bünyesinde yürütülen titiz incelemelerle analiz edildi.

Eski Süryanice ve Aramice yazı karakterleriyle uyum sağlayan kitabe, Şanlıurfa Müzesi’ndeki milattan sonra 2.

ve 3.

yüzyıla ait yazıtlarla karşılaştırılarak tarihlendirildi.

Yapılan filolojik çözümlemeler, bu yazının Roma İmparatorluğu’nda Hristiyanlığın kabul edilmesinin ardından, eski inancın merkezini resmi olarak kapatmak amacıyla kaleme alındığını ortaya koydu.

Kazı heyeti başkanlığı tarafından yapılan açıklamada, milattan sonra 2.

ve 3.

yüzyıllarda tüm Roma İmparatorluğu’nu etkisi altına alan Mithras kültürünün, Hristiyanlığın resmiyet kazanmasıyla hedef konumuna geldiği belirtildi.

Zerzevan Kalesi’ndeki bu tapınak, dünya arkeoloji tarihinde bir inancın bitişini yazılı ve mühürlü bir belgeyle kanıtlayan ilk ve tek örnek olarak kayıtlara geçti.

İmparatorluğun uç noktasındaki askeri garnizonda dinsel hakimiyetin el değiştirmesi, kapıya kazınan sembollerle resmileşmiş oldu.

Uzmanların çözümlediği metinde, Hristiyanlığın sembolü olan haç işaretiyle birlikte, düzeni sağlayan ve sevgiyi yayan Tanrı adına bu alanın hükmünün feshedildiği yönünde ifadeler saptandı.

'Yenilmeyen Güneş' olarak nitelendirilen Mithras karşısında Hz.

İsa’nın varlığını sembolize eden bu kitabe, hem dil özellikleri hem de taşıdığı tarihi mesaj açısından eşsiz bir vesika niteliği kazandı.

Bölgede bir yandan yerli ve yabancı turistlerin ağırlanması sürerken, diğer yandan bu önemli mirasın korunması amacıyla kapsamlı restorasyon faaliyetlerine devam ediliyor.